Ενημερωτικός οδηγός για Μελάνωμα

ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΜΕΛΑΝΩΜΑ

Οι περισσότεροι άνθρωποι έχουν ελιές (σπίλους) στο σώμα τους και συνήθως δεν τους δίνουν ιδιαίτερη σημασία. Κάποιες φορές όμως μία νέα ελιά ή μία αλλαγή σε κάποια ήδη υπάρχουσα μπορεί να αποτελεί προειδοποιητικό σημάδι για μελάνωμα.

Το μελάνωμα είναι η πιο επιθετική μορφή καρκίνου του δέρματος και προέρχεται από τα μελανοκύτταρα, δηλαδή τα κύτταρα που παράγουν τη μελανίνη, τη χρωστική ουσία που δίνει το χρώμα στο δέρμα μας. Τα περισσότερα μελανώματα εμφανίζονται ως νέες βλάβες στο δέρμα, ενώ ορισμένα αναπτύσσονται πάνω σε προϋπάρχουσες ελιές.

Το μελάνωμα αρχικά επεκτείνεται τοπικά. Εάν δεν διαγνωστεί έγκαιρα, μπορεί να διηθήσει βαθύτερα στρώματα του δέρματος, να προσβάλει λεμφαδένες και, σε πιο προχωρημένα στάδια, να δώσει μεταστάσεις στο ήπαρ, στους πνεύμονες, στον εγκέφαλο και στα οστά.

Το σημαντικότερο μήνυμα είναι ότι η έγκαιρη διάγνωση σώζει ζωές. Όταν εντοπιστεί σε πρώιμο στάδιο, το μελάνωμα εμφανίζει πολύ υψηλά ποσοστά ίασης.

---

ΠΩΣ ΠΡΟΚΑΛΕΙΤΑΙ

Η υπεριώδης ακτινοβολία (UV) από την έκθεση στον ήλιο αποτελεί τον σημαντικότερο παράγοντα κινδύνου για την ανάπτυξη μελανώματος. Ιδιαίτερα επιβαρυντικά θεωρούνται τα επαναλαμβανόμενα ηλιακά εγκαύματα, ειδικά όταν συμβαίνουν σε νεαρή ηλικία.

Παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο εμφάνισης μελανώματος είναι:

• Ανοιχτόχρωμο δέρμα.
• Ξανθά ή κόκκινα μαλλιά.
• Μπλε ή πράσινα μάτια.
• Παρουσία φακίδων.
• Πολλοί σπίλοι (ελιές) στο σώμα.
• Ιστορικό σοβαρών ηλιακών εγκαυμάτων.
• Χρήση συσκευών τεχνητού μαυρίσματος (solarium).
• Οικογενειακό ιστορικό μελανώματος.
• Προσωπικό ιστορικό προηγούμενου μελανώματος.

Η αποφυγή της υπερβολικής έκθεσης στον ήλιο και η χρήση αντηλιακού αποτελούν σημαντικά μέτρα πρόληψης.

---

ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ

Το μελάνωμα συχνά αναγνωρίζεται με τη βοήθεια του κανόνα ABCD, ο οποίος βοηθά στην έγκαιρη αναγνώριση ύποπτων βλαβών.

• A (Asymmetry – Ασυμμετρία): Η μία πλευρά της ελιάς δεν μοιάζει με την άλλη.
• B (Border – Όρια): Τα όρια είναι ακανόνιστα, οδοντωτά ή ασαφή.
• C (Color – Χρώμα): Παρατηρούνται διαφορετικές αποχρώσεις στην ίδια βλάβη.
• D (Diameter – Διάμετρος): Η διάμετρος είναι μεγαλύτερη από 6 χιλιοστά ή αυξάνεται σταδιακά.

Επιπλέον, θα πρέπει να σας ανησυχήσουν:

• Αλλαγή στο μέγεθος ή το σχήμα μιας ελιάς.
• Κνησμός ή ευαισθησία.
• Αιμορραγία χωρίς τραυματισμό.
• Δημιουργία εφελκίδας (κρούστας).
• Εμφάνιση νέας σκουρόχρωμης βλάβης.

Συστηματικά συμπτώματα, όπως απώλεια βάρους, επίμονος βήχας, οστικά άλγη ή νευρολογικές διαταραχές, εμφανίζονται συνήθως σε προχωρημένα στάδια της νόσου, όταν υπάρχουν μεταστάσεις.

---

ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ Η ΔΙΑΓΝΩΣΗ

Η έγκαιρη διάγνωση αποτελεί το κλειδί για την επιτυχή αντιμετώπιση του μελανώματος.

Ο χειρουργός ή ο δερματολόγος θα εξετάσει προσεκτικά τη βλάβη και θα αξιολογήσει τα χαρακτηριστικά της. Όταν υπάρχει υποψία μελανώματος, προχωρά σε βιοψία ή πλήρη αφαίρεση της βλάβης, ώστε να τεθεί η οριστική διάγνωση.

Εφόσον η ιστολογική εξέταση επιβεβαιώσει την παρουσία μελανώματος, μπορεί να χρειαστεί περαιτέρω σταδιοποίηση με:

• Αιματολογικές εξετάσεις.
• Ακτινογραφία θώρακος.
• Αξονική τομογραφία.
• PET Scan.
• Σπινθηρογράφημα οστών, όταν κρίνεται απαραίτητο.

Οι εξετάσεις αυτές βοηθούν στον καθορισμό του σταδίου της νόσου και στον σχεδιασμό της κατάλληλης θεραπείας.

---

ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ Η ΘΕΡΑΠΕΙΑ

Η θεραπεία του μελανώματος εξαρτάται κυρίως από το στάδιο της νόσου και το πόσο έγκαιρα τέθηκε η διάγνωση.

Η χειρουργική αφαίρεση αποτελεί τη βασική θεραπευτική επιλογή. Στα αρχικά στάδια, η εκτομή της βλάβης με επαρκή υγιή όρια μπορεί να οδηγήσει σε πλήρη ίαση.

Σε ορισμένες περιπτώσεις απαιτείται έλεγχος ή αφαίρεση των λεμφαδένων, ανάλογα με τα χαρακτηριστικά του όγκου και τα αποτελέσματα της σταδιοποίησης.

Όταν η νόσος έχει επεκταθεί σε άλλα όργανα, ο ογκολόγος μπορεί να προτείνει συμπληρωματικές θεραπείες, όπως ανοσοθεραπεία, στοχευμένες θεραπείες ή χημειοθεραπεία, ανάλογα με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε ασθενούς.

Η πρόγνωση εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το πάχος του μελανώματος και το στάδιο κατά τη στιγμή της διάγνωσης. Για τον λόγο αυτό, η έγκαιρη αναζήτηση ιατρικής συμβουλής για οποιαδήποτε ύποπτη αλλαγή στο δέρμα είναι ιδιαίτερα σημαντική.

Μην αγνοείτε μία ελιά που αλλάζει. Η έγκαιρη διάγνωση μπορεί να κάνει τη διαφορά και να οδηγήσει σε πλήρη ίαση.

 

 

.

 

Kατεβαστε τον οδηγο σε PDF