Οι αιμορροΐδες αποτελούν μία από τις συχνότερες παθήσεις του πρωκτού και επηρεάζουν εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως. Υπολογίζεται ότι περισσότεροι από τους μισούς ενήλικες θα εμφανίσουν συμπτώματα αιμορροϊδοπάθειας κάποια στιγμή στη ζωή τους. Παρότι πρόκειται για μια ιδιαίτερα συχνή πάθηση, πολλοί ασθενείς εξακολουθούν να διστάζουν να αναζητήσουν ιατρική βοήθεια, είτε από αμηχανία είτε επειδή θεωρούν λανθασμένα ότι τα συμπτώματα θα υποχωρήσουν μόνα τους.
Η αιμορροϊδοπάθεια μπορεί να εκδηλωθεί με αιμορραγία κατά την κένωση, πόνο, κνησμό, αίσθημα βάρους, έκκριση βλέννης ή πρόπτωση των αιμορροΐδων έξω από τον πρωκτό. Τα συμπτώματα αυτά δεν επηρεάζουν μόνο την καθημερινότητα αλλά συχνά περιορίζουν την εργασία, τη σωματική δραστηριότητα και την ποιότητα ζωής.
Τα τελευταία χρόνια η αντιμετώπιση των αιμορροΐδων έχει αλλάξει σημαντικά. Η κλασική αιμορροϊδεκτομή δεν αποτελεί πλέον τη μοναδική επιλογή. Ανάλογα με τον βαθμό της νόσου και τα χαρακτηριστικά κάθε ασθενούς, εφαρμόζονται σήμερα σύγχρονες ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές, όπως η θεραπεία με Laser (LHP), η HAL-RAR και άλλες εξειδικευμένες μέθοδοι, που προσφέρουν μικρότερο μετεγχειρητικό πόνο, ταχύτερη ανάρρωση και γρήγορη επιστροφή στις καθημερινές δραστηριότητες.
Στον αναλυτικό αυτό οδηγό θα μάθετε τι είναι οι αιμορροΐδες, ποια είναι τα συμπτώματα και τα αίτιά τους, πώς γίνεται η διάγνωση, ποιοι είναι οι βαθμοί της νόσου και ποιες θεραπευτικές επιλογές εφαρμόζονται σήμερα σύμφωνα με τις σύγχρονες επιστημονικές κατευθυντήριες οδηγίες.
Τι είναι οι αιμορροΐδες;
Οι αιμορροΐδες αποτελούν φυσιολογικούς αγγειακούς σχηματισμούς που βρίσκονται στο τελικό τμήμα του ορθού και του πρωκτικού σωλήνα. Αποτελούνται από αρτηρίες, φλέβες, συνδετικό ιστό και λείες μυϊκές ίνες και συμμετέχουν φυσιολογικά στον μηχανισμό της εγκράτειας, συμβάλλοντας στη στεγανότητα του πρωκτικού σωλήνα.
Οι φυσιολογικές αιμορροΐδες υπάρχουν σε όλους τους ανθρώπους και δεν αποτελούν από μόνες τους πάθηση. Η νόσος εμφανίζεται όταν οι ιστοί που τις συγκρατούν χαλαρώσουν ή όταν αυξηθεί η πίεση στις αιμορροϊδικές φλέβες. Τότε οι αιμορροΐδες διογκώνονται, μετατοπίζονται προς τα κάτω και αρχίζουν να προκαλούν συμπτώματα. Η κατάσταση αυτή ονομάζεται αιμορροϊδοπάθεια.
Η βαρύτητα των συμπτωμάτων διαφέρει σημαντικά από ασθενή σε ασθενή. Ορισμένοι εμφανίζουν μόνο περιστασιακή αιμορραγία, ενώ άλλοι παρουσιάζουν πρόπτωση, έντονο πόνο ή θρόμβωση, που απαιτούν άμεση αντιμετώπιση.
Ανατομία των αιμορροΐδων
Οι αιμορροΐδες διακρίνονται σε δύο βασικές κατηγορίες, ανάλογα με τη θέση τους σε σχέση με την οδοντωτή γραμμή του πρωκτικού σωλήνα.
Εσωτερικές αιμορροΐδες
Οι εσωτερικές αιμορροΐδες βρίσκονται πάνω από την οδοντωτή γραμμή και καλύπτονται από βλεννογόνο. Επειδή η περιοχή αυτή δεν διαθέτει αισθητικές νευρικές απολήξεις πόνου, οι εσωτερικές αιμορροΐδες στα αρχικά στάδια συνήθως δεν προκαλούν πόνο.
Το χαρακτηριστικότερο σύμπτωμα είναι η ανώδυνη αιμορραγία κατά την κένωση. Καθώς η νόσος εξελίσσεται, μπορεί να εμφανιστεί πρόπτωση των αιμορροΐδων, έκκριση βλέννης, αίσθημα υγρασίας ή ατελούς κένωσης.
Εξωτερικές αιμορροΐδες
Οι εξωτερικές αιμορροΐδες εντοπίζονται κάτω από την οδοντωτή γραμμή και καλύπτονται από δέρμα. Η περιοχή διαθέτει πλούσια αισθητική νεύρωση και γι’ αυτό οι εξωτερικές αιμορροΐδες μπορεί να προκαλέσουν έντονο πόνο όταν ερεθιστούν ή θρομβωθούν.
Η θρόμβωση εξωτερικής αιμορροΐδας αποτελεί μία από τις συχνότερες αιτίες αιφνίδιου πρωκτικού πόνου. Συνήθως εμφανίζεται ως επώδυνο, σκληρό ογκίδιο στην περιοχή του πρωκτού και απαιτεί άμεση αξιολόγηση από εξειδικευμένο χειρουργό.
Πόσο συχνές είναι οι αιμορροΐδες;
Η αιμορροϊδοπάθεια αποτελεί μία από τις συχνότερες παθήσεις του πεπτικού συστήματος. Υπολογίζεται ότι περισσότερο από το 50% των ενηλίκων θα εμφανίσει συμπτώματα κάποια στιγμή στη ζωή του, ενώ η συχνότητα αυξάνεται μετά την ηλικία των 45 έως 50 ετών.
Η πραγματική συχνότητα πιθανότατα είναι ακόμη μεγαλύτερη, καθώς αρκετοί ασθενείς δεν επισκέπτονται ποτέ γιατρό είτε επειδή τα συμπτώματα είναι ήπια είτε επειδή αισθάνονται αμηχανία να συζητήσουν το πρόβλημά τους.
Είναι σημαντικό να γνωρίζουμε ότι κάθε αιμορραγία από τον πρωκτό δεν οφείλεται απαραίτητα σε αιμορροΐδες. Παθήσεις όπως η ραγάδα πρωκτού, οι πολύποδες, οι φλεγμονώδεις νόσοι του εντέρου ή ακόμη και ο καρκίνος του παχέος εντέρου μπορούν επίσης να προκαλέσουν αιμορραγία. Για τον λόγο αυτό, κάθε νέο επεισόδιο αιμορραγίας χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση.
Ποια είναι τα αίτια και οι παράγοντες κινδύνου για τις αιμορροΐδες;
Η αιμορροϊδοπάθεια δεν οφείλεται σε μία μόνο αιτία. Συνήθως αναπτύσσεται σταδιακά, όταν αυξάνεται επανειλημμένα η πίεση στις αιμορροϊδικές φλέβες και εξασθενούν οι ιστοί που τις συγκρατούν στη φυσιολογική τους θέση. Με την πάροδο του χρόνου οι ιστοί αυτοί χαλαρώνουν, οι αιμορροΐδες διογκώνονται και αρχίζουν να προκαλούν συμπτώματα.
Οι σημαντικότεροι παράγοντες κινδύνου είναι οι παρακάτω.
Χρόνια δυσκοιλιότητα
Η χρόνια δυσκοιλιότητα αποτελεί τον σημαντικότερο προδιαθεσικό παράγοντα για την εμφάνιση αιμορροϊδοπάθειας. Η προσπάθεια κατά την αφόδευση αυξάνει σημαντικά την πίεση μέσα στον πρωκτικό σωλήνα και οδηγεί σταδιακά στη διόγκωση των αιμορροΐδων.
Παρατεταμένη παραμονή στην τουαλέτα
Η πολύωρη παραμονή στη λεκάνη, ιδιαίτερα όταν συνοδεύεται από χρήση κινητού τηλεφώνου ή διάβασμα, αυξάνει την πίεση στις αιμορροϊδικές φλέβες. Η κένωση ιδανικά δεν πρέπει να διαρκεί περισσότερο από 3 έως 5 λεπτά.
Διάρροια
Η χρόνια διάρροια μπορεί επίσης να προκαλέσει ερεθισμό του πρωκτικού σωλήνα και να επιδεινώσει τα συμπτώματα των αιμορροΐδων, λόγω των συχνών κενώσεων και της φλεγμονής της περιοχής.
Εγκυμοσύνη και φυσιολογικός τοκετός
Κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης αυξάνεται η ενδοκοιλιακή πίεση, ενώ οι ορμονικές μεταβολές προκαλούν χαλάρωση των ιστών και ευνοούν τη δυσκοιλιότητα. Επιπλέον, ο φυσιολογικός τοκετός αυξάνει σημαντικά την πίεση στην περιοχή του πυελικού εδάφους, γεγονός που εξηγεί γιατί πολλές γυναίκες εμφανίζουν αιμορροΐδες κατά την κύηση ή αμέσως μετά τον τοκετό.
Παχυσαρκία
Το αυξημένο σωματικό βάρος προκαλεί μεγαλύτερη πίεση μέσα στην κοιλιά και επιβαρύνει το φλεβικό δίκτυο της πυέλου. Παράλληλα, η παχυσαρκία συνδέεται συχνά με καθιστική ζωή και δυσκοιλιότητα, δύο παράγοντες που αυξάνουν ακόμη περισσότερο τον κίνδυνο εμφάνισης αιμορροϊδοπάθειας.
Καθιστική ζωή
Η πολύωρη καθιστική εργασία μειώνει τη φυσιολογική κινητικότητα του εντέρου και ευνοεί τη δυσκοιλιότητα. Η καθημερινή άσκηση και ακόμη και ένα γρήγορο περπάτημα 30 λεπτών συμβάλλουν σημαντικά στην πρόληψη των αιμορροΐδων.
Άρση μεγάλου βάρους
Η συστηματική άρση μεγάλων φορτίων, είτε κατά την εργασία είτε κατά την έντονη προπόνηση, αυξάνει παροδικά την ενδοκοιλιακή πίεση. Όταν αυτό συμβαίνει επανειλημμένα, μπορεί να επιδεινώσει μια ήδη υπάρχουσα αιμορροϊδοπάθεια.
Ηλικία
Με την πάροδο των ετών οι ιστοί που συγκρατούν τις αιμορροΐδες χάνουν σταδιακά μέρος της ελαστικότητάς τους. Για τον λόγο αυτό η συχνότητα της νόσου αυξάνεται μετά την ηλικία των 45 έως 50 ετών.
Κληρονομικότητα
Η κληρονομική προδιάθεση φαίνεται ότι παίζει σημαντικό ρόλο. Άτομα με συγγενείς πρώτου βαθμού που εμφάνισαν αιμορροΐδες παρουσιάζουν αυξημένη πιθανότητα να αναπτύξουν και τα ίδια αιμορροϊδοπάθεια.
Ποια είναι τα συμπτώματα των αιμορροΐδων;
Τα συμπτώματα διαφέρουν ανάλογα με τον βαθμό της αιμορροϊδοπάθειας και το αν πρόκειται για εσωτερικές ή εξωτερικές αιμορροΐδες. Στα αρχικά στάδια οι περισσότεροι ασθενείς εμφανίζουν μόνο ήπια συμπτώματα, τα οποία με την πάροδο του χρόνου μπορεί να γίνουν συχνότερα και εντονότερα.
Τα συχνότερα συμπτώματα είναι:
- Ανώδυνη αιμορραγία κατά την αφόδευση.
- Ζωηρό κόκκινο αίμα στο χαρτί υγείας ή στη λεκάνη.
- Πρόπτωση αιμορροΐδων έξω από τον πρωκτό.
- Κνησμός στην περιπρωκτική περιοχή.
- Αίσθημα καύσου.
- Έκκριση βλέννης.
- Αίσθημα ατελούς κένωσης.
- Διόγκωση ή ψηλαφητό ογκίδιο στον πρωκτό.
- Πόνος, ιδιαίτερα όταν υπάρχει θρόμβωση εξωτερικής αιμορροΐδας.
Αιμορραγία
Η αιμορραγία αποτελεί το συχνότερο σύμπτωμα των εσωτερικών αιμορροΐδων. Συνήθως εμφανίζεται στο τέλος της κένωσης και έχει χαρακτηριστικό ζωηρό κόκκινο χρώμα. Το αίμα μπορεί να φαίνεται στο χαρτί υγείας, να στάζει στη λεκάνη ή να καλύπτει την επιφάνεια των κοπράνων.
Προσοχή:
Η αιμορραγία από τον πρωκτό δεν σημαίνει πάντοτε ότι πρόκειται για αιμορροΐδες. Πολύποδες, εκκολπωματική νόσος, φλεγμονώδεις παθήσεις του εντέρου και ο καρκίνος του παχέος εντέρου μπορεί επίσης να προκαλέσουν αιμορραγία. Για τον λόγο αυτό κάθε νέο επεισόδιο αιμορραγίας πρέπει να αξιολογείται από εξειδικευμένο χειρουργό.
Πρόπτωση
Με την εξέλιξη της νόσου οι διογκωμένες αιμορροΐδες μπορεί να προβάλλουν έξω από τον πρωκτό κατά την κένωση. Στα αρχικά στάδια επανέρχονται αυτόματα, ενώ στις πιο προχωρημένες μορφές απαιτείται χειροκίνητη ανάταξη ή παραμένουν μόνιμα εκτός πρωκτού.
Κνησμός και ερεθισμός
Η παραγωγή βλέννης και η δυσκολία στον σωστό καθαρισμό της περιοχής προκαλούν συχνά κνησμό, υγρασία και έντονο ερεθισμό του δέρματος γύρω από τον πρωκτό.
Πόνος
Οι εσωτερικές αιμορροΐδες σπάνια προκαλούν πόνο. Αντίθετα, ο έντονος πόνος εμφανίζεται κυρίως σε περίπτωση θρόμβωσης εξωτερικής αιμορροΐδας ή όταν μια προπίπτουσα αιμορροΐδα στραγγαλιστεί και διακοπεί η αιμάτωσή της.
Βαθμοί αιμορροΐδων
Οι εσωτερικές αιμορροΐδες ταξινομούνται σε τέσσερις βαθμούς ανάλογα με την πρόπτωσή τους. Η ταξινόμηση αυτή βοηθά τον χειρουργό να επιλέξει την καταλληλότερη θεραπευτική μέθοδο.
Ταξινόμηση των εσωτερικών αιμορροΐδων
Οι εσωτερικές αιμορροΐδες ταξινομούνται σε τέσσερις βαθμούς, ανάλογα με τον βαθμό πρόπτωσης και τη δυνατότητα επαναφοράς τους στον πρωκτικό σωλήνα. Η ταξινόμηση αυτή αποτελεί βασικό κριτήριο για την επιλογή της κατάλληλης θεραπείας.
| Βαθμός | Χαρακτηριστικά | Πρόπτωση | Επανέρχονται; | Συνήθης αντιμετώπιση |
|---|---|---|---|---|
| 1ου βαθμού | Παραμένουν μέσα στον πρωκτικό σωλήνα. | ❌ | — | Συντηρητική θεραπεία, διατροφή, φάρμακα. |
| 2ου βαθμού | Προπίπτουν μόνο κατά την κένωση. | ✅ | Επανέρχονται αυτόματα. | Συντηρητική θεραπεία ή ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές (Laser, HAL-RAR). |
| 3ου βαθμού | Προπίπτουν κατά την κένωση ή την προσπάθεια. | ✅ | Απαιτείται χειροκίνητη ανάταξη. | Συνήθως χειρουργική ή ελάχιστα επεμβατική θεραπεία. |
| 4ου βαθμού | Παραμένουν μόνιμα εκτός πρωκτού. | ✅ | Δεν ανατάσσονται. | Χειρουργική αντιμετώπιση. |
Η επιλογή της κατάλληλης θεραπείας δεν εξαρτάται αποκλειστικά από τον βαθμό των αιμορροΐδων. Ο χειρουργός λαμβάνει υπόψη τη συχνότητα των συμπτωμάτων, την ένταση της αιμορραγίας, την παρουσία πρόπτωσης, τον πόνο, τη θρόμβωση, τις συνοδές παθήσεις και τις ανάγκες κάθε ασθενούς.
Αιμορροΐδες 1ου βαθμού
Οι αιμορροΐδες 1ου βαθμού αποτελούν το αρχικό στάδιο της νόσου. Παραμένουν εξ ολοκλήρου μέσα στον πρωκτικό σωλήνα και δεν προπίπτουν κατά την αφόδευση.
Το συχνότερο σύμπτωμα είναι η μικρή ποσότητα ζωηρού κόκκινου αίματος μετά την κένωση. Σε αρκετούς ασθενείς δεν προκαλούν κανένα άλλο σύμπτωμα και ανακαλύπτονται τυχαία κατά την πρωκτοσκόπηση ή την κολονοσκόπηση.
Στις περισσότερες περιπτώσεις η σωστή διατροφή, η αύξηση των φυτικών ινών, η επαρκής πρόσληψη υγρών και η αποφυγή της δυσκοιλιότητας αρκούν για τον έλεγχο των συμπτωμάτων.
Αιμορροΐδες 2ου βαθμού
Οι αιμορροΐδες 2ου βαθμού προπίπτουν κατά την κένωση ή κατά την έντονη προσπάθεια, όμως επανέρχονται αυτόματα μόλις ολοκληρωθεί η αφόδευση.
Οι περισσότεροι ασθενείς εμφανίζουν επεισόδια αιμορραγίας, αίσθημα βάρους, βλέννη ή ατελή κένωση. Σε αυτό το στάδιο οι σύγχρονες ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές, όπως η θεραπεία με Laser ή η HAL-RAR, μπορούν να προσφέρουν εξαιρετικά αποτελέσματα όταν υπάρχει σωστή ένδειξη.
Αιμορροΐδες 3ου βαθμού
Οι αιμορροΐδες 3ου βαθμού προπίπτουν κατά την κένωση ή ακόμη και με μικρή αύξηση της ενδοκοιλιακής πίεσης. Σε αντίθεση με τις αιμορροΐδες 2ου βαθμού, δεν επανέρχονται αυτόματα και ο ασθενής χρειάζεται να τις ανατάξει με το χέρι.
Η συχνή πρόπτωση συνοδεύεται από μεγαλύτερη δυσφορία, έκκριση βλέννης, δυσκολία στον καθαρισμό της περιοχής και αυξημένο κίνδυνο ερεθισμού ή φλεγμονής.
Αιμορροΐδες 4ου βαθμού
Οι αιμορροΐδες 4ου βαθμού αποτελούν το πιο προχωρημένο στάδιο της νόσου. Παραμένουν μόνιμα έξω από τον πρωκτό και δεν μπορούν να αναταχθούν.
Στο στάδιο αυτό αυξάνεται σημαντικά ο κίνδυνος θρόμβωσης, στραγγαλισμού, έντονου πόνου και συνεχούς έκκρισης βλέννης. Οι περισσότεροι ασθενείς χρειάζονται χειρουργική αντιμετώπιση, ενώ η επιλογή της κατάλληλης τεχνικής εξατομικεύεται ανάλογα με τα χαρακτηριστικά της νόσου.
Πώς γίνεται η διάγνωση των αιμορροΐδων;
Η σωστή διάγνωση αποτελεί το σημαντικότερο βήμα πριν από οποιαδήποτε θεραπεία. Αν και οι αιμορροΐδες αποτελούν τη συχνότερη αιτία αιμορραγίας από τον πρωκτό, δεν είναι η μοναδική. Για τον λόγο αυτό κάθε ασθενής πρέπει να εξετάζεται από εξειδικευμένο χειρουργό, ώστε να αποκλειστούν άλλες παθήσεις του πρωκτού, του ορθού και του παχέος εντέρου.
Η διάγνωση βασίζεται στο ιατρικό ιστορικό, στην κλινική εξέταση και, όταν χρειάζεται, σε συμπληρωματικές εξετάσεις.
Λήψη ιατρικού ιστορικού
Ο ιατρός θα σας ρωτήσει πότε εμφανίστηκαν τα συμπτώματα, αν υπάρχει αιμορραγία, πόνος ή πρόπτωση, αν πάσχετε από δυσκοιλιότητα ή διάρροια, καθώς και αν λαμβάνετε αντιπηκτικά ή άλλα φάρμακα που αυξάνουν τον κίνδυνο αιμορραγίας.
Επιπλέον, ιδιαίτερη σημασία έχει το οικογενειακό ιστορικό για πολύποδες ή καρκίνο του παχέος εντέρου, καθώς και η παρουσία συμπτωμάτων όπως ανεξήγητη απώλεια βάρους ή αλλαγή στις συνήθειες του εντέρου.
Κλινική εξέταση
Η κλινική εξέταση πραγματοποιείται με σεβασμό στην ιδιωτικότητα του ασθενούς και διαρκεί λίγα μόνο λεπτά. Ο χειρουργός εξετάζει αρχικά την περιοχή γύρω από τον πρωκτό για να διαπιστώσει την ύπαρξη εξωτερικών αιμορροΐδων, θρόμβωσης, ραγάδας, συριγγίου ή άλλων παθήσεων.
Δακτυλική εξέταση
Η δακτυλική εξέταση επιτρέπει την αξιολόγηση του πρωκτικού σωλήνα και του κατώτερου τμήματος του ορθού. Παρότι πολλοί ασθενείς ανησυχούν πριν από την εξέταση, συνήθως ολοκληρώνεται γρήγορα και προκαλεί ελάχιστη ενόχληση.
Πρωκτοσκόπηση
Η πρωκτοσκόπηση αποτελεί την πιο σημαντική εξέταση για τη διάγνωση των εσωτερικών αιμορροΐδων. Με τη βοήθεια ενός ειδικού πρωκτοσκοπίου ο χειρουργός μπορεί να εκτιμήσει με ακρίβεια τον αριθμό, το μέγεθος και τον βαθμό των αιμορροΐδων, καθώς και να αποκλείσει άλλες παθήσεις της περιοχής.
Πότε η αιμορραγία δεν οφείλεται απαραίτητα σε αιμορροΐδες;
Η αιμορραγία από τον πρωκτό δεν πρέπει ποτέ να αποδίδεται αυτόματα στις αιμορροΐδες. Η διερεύνηση είναι απαραίτητη, ιδιαίτερα όταν:
- η αιμορραγία εμφανίζεται για πρώτη φορά μετά την ηλικία των 45-50 ετών,
- υπάρχει οικογενειακό ιστορικό καρκίνου παχέος εντέρου ή πολυπόδων,
- συνοδεύεται από ανεξήγητη απώλεια βάρους,
- υπάρχει αναιμία,
- έχουν αλλάξει οι συνήθειες του εντέρου,
- το αίμα είναι αναμεμειγμένο με τα κόπρανα,
- συνυπάρχει βλέννη ή επίμονο κοιλιακό άλγος.
Στις περιπτώσεις αυτές μπορεί να χρειαστεί περαιτέρω έλεγχος με κολονοσκόπηση.
Με ποιες παθήσεις συγχέονται οι αιμορροΐδες;
Πολλοί ασθενείς αποδίδουν οποιαδήποτε ενόχληση ή αιμορραγία από τον πρωκτό στις αιμορροΐδες. Στην πραγματικότητα, αρκετές παθήσεις προκαλούν παρόμοια συμπτώματα και απαιτούν διαφορετική αντιμετώπιση. Για τον λόγο αυτό, η σωστή διάγνωση από εξειδικευμένο χειρουργό είναι απαραίτητη πριν ξεκινήσει οποιαδήποτε θεραπεία.
Ραγάδα πρωκτού
Η ραγάδα πρωκτού αποτελεί μία μικρή σχισμή του πρωκτικού σωλήνα και συγχέεται πολύ συχνά με τις αιμορροΐδες. Σε αντίθεση όμως με την αιμορροϊδοπάθεια, το κυρίαρχο σύμπτωμα είναι ο έντονος πόνος κατά την αφόδευση, ο οποίος μπορεί να διαρκεί αρκετές ώρες μετά την κένωση. Η αιμορραγία συνήθως είναι μικρή και εμφανίζεται στο χαρτί υγείας.
Οι αιμορροΐδες συνήθως προκαλούν αιμορραγία, ενώ η ραγάδα προκαλεί κυρίως πόνο.
Θρομβωμένη εξωτερική αιμορροΐδα
Η θρόμβωση εξωτερικής αιμορροΐδας αποτελεί επείγουσα αλλά καλοήθη κατάσταση. Εμφανίζεται ξαφνικά ως μία σκληρή, επώδυνη, κυανή διόγκωση στην άκρη του πρωκτού. Ο πόνος είναι έντονος τις πρώτες 48 έως 72 ώρες και αρκετές φορές δυσκολεύει ακόμη και το περπάτημα ή το κάθισμα.
Η κατάσταση αυτή διαφέρει από τις εσωτερικές αιμορροΐδες και αντιμετωπίζεται ανάλογα με το χρονικό διάστημα που έχει περάσει από την εμφάνιση των συμπτωμάτων.
Περιεδρικό απόστημα
Το περιεδρικό απόστημα αποτελεί λοίμωξη της περιοχής γύρω από τον πρωκτό. Προκαλεί συνεχή, έντονο πόνο, ερυθρότητα, οίδημα και αρκετές φορές πυρετό. Σε αντίθεση με τις αιμορροΐδες, ο πόνος δεν σχετίζεται μόνο με την αφόδευση αλλά παραμένει συνεχής και επιδεινώνεται προοδευτικά.
Το περιεδρικό απόστημα απαιτεί άμεση χειρουργική αντιμετώπιση και δεν υποχωρεί με αλοιφές ή αντιβιοτικά μόνο.
Περιεδρικό συρίγγιο
Το περιεδρικό συρίγγιο αποτελεί μία χρόνια επικοινωνία μεταξύ του πρωκτικού σωλήνα και του δέρματος. Συνήθως εκδηλώνεται με συνεχή έκκριση υγρού ή πύου, ερεθισμό του δέρματος και επαναλαμβανόμενα αποστήματα. Τα συμπτώματα αυτά διαφέρουν σημαντικά από εκείνα των αιμορροΐδων.
Κονδυλώματα πρωκτού
Τα κονδυλώματα προκαλούνται από τον ιό HPV και εμφανίζονται ως μικρές δερματικές προσεκβολές γύρω ή μέσα στον πρωκτό. Μπορεί να προκαλέσουν κνησμό ή μικρή αιμορραγία, όμως δεν αποτελούν αιμορροΐδες και απαιτούν διαφορετική θεραπευτική προσέγγιση.
Πρόπτωση ορθού
Σε ορισμένες περιπτώσεις, ιδιαίτερα σε μεγαλύτερες ηλικίες, το ορθό μπορεί να προβάλλει έξω από τον πρωκτό. Η εικόνα αυτή διαφέρει από την πρόπτωση των αιμορροΐδων και απαιτεί διαφορετικό χειρουργικό σχεδιασμό.
Πολύποδες και καρκίνος παχέος εντέρου
Η αιμορραγία από τον πρωκτό δεν πρέπει ποτέ να αποδίδεται αυτόματα στις αιμορροΐδες. Πολύποδες, προκαρκινικές βλάβες και ο καρκίνος του παχέος εντέρου μπορούν επίσης να προκαλέσουν αιμορραγία, αλλαγές στις κενώσεις ή αναιμία.
Η έγκαιρη διάγνωση σώζει ζωές. Για τον λόγο αυτό, όταν υπάρχουν ενδείξεις ή παράγοντες κινδύνου, ο χειρουργός μπορεί να συστήσει τη διενέργεια κολονοσκόπησης.
Πότε χρειάζεται κολονοσκόπηση;
Η κολονοσκόπηση δεν χρειάζεται σε κάθε ασθενή με αιμορροΐδες. Ωστόσο, αποτελεί απαραίτητη εξέταση όταν υπάρχουν ενδείξεις που αυξάνουν την πιθανότητα κάποιας σοβαρότερης πάθησης.
- Αιμορραγία που εμφανίζεται για πρώτη φορά μετά την ηλικία των 45-50 ετών.
- Θετικό οικογενειακό ιστορικό καρκίνου παχέος εντέρου ή πολυπόδων.
- Ανεξήγητη αναιμία.
- Αλλαγή στις συνήθειες του εντέρου.
- Απώλεια βάρους χωρίς εμφανή αιτία.
- Αίμα αναμεμειγμένο με τα κόπρανα.
- Επίμονη διάρροια ή δυσκοιλιότητα.
- Θετική δοκιμασία ανίχνευσης αιμοσφαιρίνης στα κόπρανα (FIT).
Η κολονοσκόπηση επιτρέπει την άμεση διάγνωση ή τον αποκλεισμό σοβαρών παθήσεων του παχέος εντέρου και αποτελεί την πιο αξιόπιστη εξέταση όταν υπάρχουν οι κατάλληλες ενδείξεις.
Τι μπορεί να συμβεί αν οι αιμορροΐδες δεν αντιμετωπιστούν;
Πολλοί ασθενείς ζουν για χρόνια με αιμορροΐδες, επειδή τα συμπτώματα εμφανίζονται κατά διαστήματα και στη συνέχεια υποχωρούν. Ωστόσο, η προσωρινή βελτίωση δεν σημαίνει ότι η πάθηση έχει θεραπευτεί. Αντίθετα, στις περισσότερες περιπτώσεις η αιμορροϊδοπάθεια εξελίσσεται σταδιακά και μπορεί να προκαλέσει ολοένα πιο έντονα συμπτώματα.
Η έγκαιρη διάγνωση και η σωστή θεραπεία μπορούν να προλάβουν τις επιπλοκές και να βελτιώσουν σημαντικά την ποιότητα ζωής του ασθενούς.
Συχνότερα επεισόδια αιμορραγίας
Στα αρχικά στάδια η αιμορραγία εμφανίζεται περιστασιακά και συνήθως είναι μικρή. Με την πάροδο του χρόνου, όμως, μπορεί να γίνεται συχνότερη και να εμφανίζεται σχεδόν σε κάθε κένωση.
Σιδηροπενική αναιμία
Η χρόνια απώλεια μικρής ποσότητας αίματος μπορεί να οδηγήσει σε σιδηροπενική αναιμία. Ο ασθενής μπορεί να εμφανίσει εύκολη κόπωση, αδυναμία, ζάλη, δύσπνοια κατά την άσκηση ή αίσθημα παλμών.
Αν και η αναιμία από αιμορροΐδες δεν είναι συχνή, μπορεί να εμφανιστεί όταν η αιμορραγία παραμένει για μεγάλο χρονικό διάστημα χωρίς θεραπεία.
Πρόπτωση των αιμορροΐδων
Οι αιμορροΐδες τείνουν να αυξάνονται σταδιακά σε μέγεθος. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να προπίπτουν έξω από τον πρωκτό κατά την κένωση και, στα πιο προχωρημένα στάδια, να παραμένουν μόνιμα εκτός πρωκτικού σωλήνα.
Θρόμβωση
Η θρόμβωση αποτελεί μία από τις πιο επώδυνες επιπλοκές των εξωτερικών αιμορροΐδων. Δημιουργείται όταν σχηματίζεται θρόμβος μέσα στην αιμορροϊδική φλέβα και προκαλεί έντονο πόνο, οίδημα και ψηλαφητή διόγκωση.
Στραγγαλισμός προπίπτουσας αιμορροΐδας
Σε ορισμένες περιπτώσεις μια προπίπτουσα εσωτερική αιμορροΐδα μπορεί να παγιδευτεί έξω από τον πρωκτό και να διακοπεί η φυσιολογική αιμάτωσή της. Η κατάσταση αυτή συνοδεύεται από έντονο πόνο, οίδημα και φλεγμονή και απαιτεί άμεση χειρουργική εκτίμηση.
Δυσκολία στην υγιεινή της περιοχής
Οι μεγάλες προπίπτουσες αιμορροΐδες δυσκολεύουν τον σωστό καθαρισμό μετά την αφόδευση. Η παραμονή υπολειμμάτων κοπράνων και βλέννης μπορεί να προκαλέσει χρόνιο ερεθισμό, κνησμό, έκζεμα και δυσάρεστη οσμή.
Επιβάρυνση της καθημερινότητας
Πολλοί ασθενείς περιορίζουν τις κοινωνικές και επαγγελματικές δραστηριότητές τους λόγω του φόβου αιμορραγίας, του πόνου ή της δυσφορίας κατά την καθιστή θέση. Σε αρκετές περιπτώσεις αποφεύγουν ακόμη και την άσκηση ή τα ταξίδια, γεγονός που επηρεάζει σημαντικά την ποιότητα ζωής τους.
Οι αιμορροΐδες εξελίσσονται πάντα;
Όχι. Δεν εξελίσσονται όλες οι αιμορροΐδες με τον ίδιο τρόπο. Σε αρκετούς ασθενείς τα συμπτώματα παραμένουν ήπια για πολλά χρόνια, ιδιαίτερα όταν αντιμετωπίζονται αποτελεσματικά η δυσκοιλιότητα και οι υπόλοιποι προδιαθεσικοί παράγοντες.
Όταν όμως τα επεισόδια αιμορραγίας επαναλαμβάνονται, οι αιμορροΐδες προπίπτουν ή επηρεάζουν την καθημερινότητα, η αξιολόγηση από εξειδικευμένο χειρουργό βοηθά στην επιλογή της κατάλληλης θεραπείας πριν εμφανιστούν σοβαρότερες επιπλοκές.
Ποιες είναι οι διαθέσιμες θεραπείες για τις αιμορροΐδες;
Η θεραπεία των αιμορροΐδων εξατομικεύεται για κάθε ασθενή. Δεν υπάρχει μία μέθοδος που να αποτελεί την καλύτερη επιλογή για όλες τις περιπτώσεις. Ο χειρουργός λαμβάνει υπόψη τον βαθμό της αιμορροϊδοπάθειας, τα συμπτώματα, την ηλικία, το ιατρικό ιστορικό, τις προσδοκίες του ασθενούς και την παρουσία άλλων παθήσεων πριν προτείνει την κατάλληλη θεραπεία.
Στα αρχικά στάδια συνήθως αρκεί η συντηρητική αντιμετώπιση, ενώ στις πιο προχωρημένες μορφές εφαρμόζονται σύγχρονες ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές ή, όταν υπάρχει ένδειξη, η κλασική χειρουργική επέμβαση.
Σύγκριση των βασικών θεραπευτικών μεθόδων
| Μέθοδος | Νοσηλεία | Μετεγχειρητικός πόνος | Επιστροφή στις δραστηριότητες | Ενδεικτική εφαρμογή |
|---|---|---|---|---|
| Συντηρητική θεραπεία | Δεν απαιτείται | Δεν υπάρχει | Άμεση | Αιμορροΐδες 1ου βαθμού και ήπια συμπτώματα. |
| Laser (LHP) | Ημερήσια νοσηλεία | Συνήθως μικρός | Λίγες ημέρες | Επιλεγμένες αιμορροΐδες 2ου και 3ου βαθμού. |
| HAL-RAR | Ημερήσια νοσηλεία | Συνήθως μικρός | Λίγες ημέρες | Αιμορροΐδες με πρόπτωση και αιμορραγία. |
| Rafaelo® | Ημερήσια νοσηλεία | Συνήθως μικρός | Λίγες ημέρες | Επιλεγμένοι ασθενείς σύμφωνα με την κλινική εκτίμηση. |
| Κλασική αιμορροϊδεκτομή | Συνήθως ημερήσια ή βραχεία νοσηλεία | Μεγαλύτερος σε σχέση με τις ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές | 2-4 εβδομάδες | Μεγάλες ή πολύ προχωρημένες αιμορροΐδες. |
Σημαντικό: Ο παραπάνω πίνακας έχει ενημερωτικό χαρακτήρα. Η επιλογή της κατάλληλης θεραπείας γίνεται πάντοτε μετά από κλινική εξέταση και εξατομικεύεται ανάλογα με τις ανάγκες κάθε ασθενούς.
Ποια θεραπεία μπορεί να είναι κατάλληλη για εσάς;
Η επιλογή της κατάλληλης θεραπείας δεν εξαρτάται μόνο από τον βαθμό των αιμορροΐδων. Ο χειρουργός λαμβάνει υπόψη τα συμπτώματα, τη συχνότητα των επεισοδίων, την παρουσία πρόπτωσης, τη γενική κατάσταση της υγείας και τις ανάγκες κάθε ασθενούς.
Ο παρακάτω οδηγός έχει καθαρά ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά την ιατρική εξέταση.
| Εάν… | Πιθανή προσέγγιση |
|---|---|
| Έχετε περιστασιακή αιμορραγία χωρίς πρόπτωση. | Συνήθως αρκεί συντηρητική αντιμετώπιση με διατροφή πλούσια σε φυτικές ίνες, επαρκή ενυδάτωση και αντιμετώπιση της δυσκοιλιότητας. |
| Οι αιμορροΐδες προπίπτουν αλλά επανέρχονται μόνες τους. | Ενδέχεται να ενδείκνυνται ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές, ανάλογα με την κλινική εικόνα. |
| Χρειάζεται να τις επαναφέρετε με το χέρι. | Απαιτείται αξιολόγηση από εξειδικευμένο χειρουργό για την επιλογή της καταλληλότερης θεραπείας. |
| Οι αιμορροΐδες παραμένουν μόνιμα έξω από τον πρωκτό. | Στις περισσότερες περιπτώσεις απαιτείται χειρουργική αντιμετώπιση. |
| Εμφανίστηκε ξαφνικά έντονος πόνος και σκληρό ογκίδιο. | Πιθανή θρόμβωση εξωτερικής αιμορροΐδας. Συνιστάται άμεση εξέταση. |
| Έχετε αιμορραγία και είστε άνω των 50 ετών ή υπάρχει οικογενειακό ιστορικό καρκίνου παχέος εντέρου. | Ο γιατρός μπορεί να συστήσει κολονοσκόπηση για τον αποκλεισμό άλλων παθήσεων. |
Θυμηθείτε:
Δεν υπάρχει μία θεραπεία που να είναι ιδανική για όλους τους ασθενείς. Η σωστή επιλογή προκύπτει μετά από κλινική εξέταση, πρωκτοσκόπηση και αξιολόγηση όλων των συμπτωμάτων.
Συντηρητική αντιμετώπιση των αιμορροΐδων
Δεν χρειάζονται όλες οι αιμορροΐδες χειρουργική θεραπεία. Στα αρχικά στάδια, όταν τα συμπτώματα είναι ήπια και δεν υπάρχει σημαντική πρόπτωση, η συντηρητική αντιμετώπιση μπορεί να προσφέρει σημαντική ανακούφιση και να περιορίσει τις υποτροπές.
Στόχος της συντηρητικής θεραπείας είναι να μειώσει την πίεση στις αιμορροΐδες, να αντιμετωπίσει τη δυσκοιλιότητα και να περιορίσει τη φλεγμονή και την αιμορραγία.
Αλλαγές στη διατροφή
Η σωστή διατροφή αποτελεί το σημαντικότερο μέτρο για την πρόληψη και την αντιμετώπιση της αιμορροϊδοπάθειας. Η καθημερινή κατανάλωση φυτικών ινών, η επαρκής πρόσληψη νερού και η αποφυγή της δυσκοιλιότητας συμβάλλουν στη δημιουργία μαλακών κοπράνων και μειώνουν την ανάγκη έντονης προσπάθειας κατά την αφόδευση.
➡️ Διαβάστε αναλυτικά τον οδηγό: Δίαιτα για αιμορροΐδες.
Τοπική φαρμακευτική αγωγή
Αλοιφές, υπόθετα και προστατευτικά σκευάσματα μπορούν να μειώσουν προσωρινά τον πόνο, τον κνησμό και τον ερεθισμό. Ωστόσο, δεν θεραπεύουν την αιτία της νόσου και δεν μπορούν να διορθώσουν την πρόπτωση των αιμορροΐδων.
Υγιεινή της περιοχής
Ο καθαρισμός της περιοχής με χλιαρό νερό μετά από κάθε κένωση βοηθά στη μείωση του ερεθισμού. Η υπερβολική χρήση αρωματισμένων μωρομάντηλων ή ισχυρών σαπουνιών μπορεί να επιδεινώσει τα συμπτώματα.
Αλλαγή καθημερινών συνηθειών
- Αποφύγετε την έντονη προσπάθεια κατά την αφόδευση.
- Μην παραμένετε στην τουαλέτα περισσότερο από 3-5 λεπτά.
- Μην αναβάλλετε την ανάγκη για κένωση.
- Διατηρήστε φυσιολογικό σωματικό βάρος.
- Εντάξτε καθημερινή σωματική δραστηριότητα.
Συμβουλή του χειρουργού
Αν τα συμπτώματα επιμένουν για περισσότερες από 4 έως 6 εβδομάδες, παρά τη σωστή συντηρητική αγωγή, ή αν εμφανίζετε συχνές αιμορραγίες ή πρόπτωση, είναι απαραίτητη η επανεκτίμηση από εξειδικευμένο χειρουργό.
Χειρουργική αντιμετώπιση των αιμορροΐδων
Όταν η συντηρητική θεραπεία δεν ελέγχει τα συμπτώματα ή όταν οι αιμορροΐδες βρίσκονται σε προχωρημένο στάδιο, ο χειρουργός μπορεί να προτείνει επεμβατική αντιμετώπιση. Σήμερα υπάρχουν σύγχρονες τεχνικές που επιτρέπουν εξατομικευμένη θεραπεία, ανάλογα με τις ανάγκες κάθε ασθενούς.
Θεραπεία αιμορροΐδων με Laser (LHP)
Η θεραπεία με Laser αποτελεί μία από τις σύγχρονες ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές για επιλεγμένους ασθενείς. Με τη χρήση ειδικής οπτικής ίνας εφαρμόζεται ελεγχόμενη θερμική ενέργεια στο εσωτερικό της αιμορροΐδας, με στόχο τη συρρίκνωσή της χωρίς εκτεταμένες τομές.
➡️ Διαβάστε αναλυτικά τον πλήρη οδηγό για τη θεραπεία αιμορροΐδων με Laser.
Κλασική αιμορροϊδεκτομή
Η κλασική αιμορροϊδεκτομή εξακολουθεί να αποτελεί την καταλληλότερη λύση σε ορισμένες περιπτώσεις μεγάλων ή πολύ προχωρημένων αιμορροΐδων. Παρά τον μεγαλύτερο χρόνο ανάρρωσης σε σχέση με τις ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές, προσφέρει εξαιρετικά αποτελέσματα όταν υπάρχει η σωστή ένδειξη.
Πρόληψη των αιμορροΐδων
- Καταναλώστε καθημερινά τροφές πλούσιες σε φυτικές ίνες.
- Πίνετε αρκετό νερό.
- Διατηρήστε φυσιολογικό σωματικό βάρος.
- Ασκηθείτε συστηματικά.
- Αποφύγετε την πολύωρη παραμονή στην τουαλέτα.
- Αποφύγετε την έντονη προσπάθεια κατά την αφόδευση.
- Αντιμετωπίστε έγκαιρα τη δυσκοιλιότητα.
Συχνές ερωτήσεις για τις αιμορροΐδες (FAQ)
Μπορούν οι αιμορροΐδες να φύγουν μόνες τους;
Τα ήπια συμπτώματα μπορούν να υποχωρήσουν με σωστή διατροφή, καλή ενυδάτωση και αντιμετώπιση της δυσκοιλιότητας. Ωστόσο, οι ήδη διογκωμένες αιμορροΐδες δεν εξαφανίζονται από μόνες τους και ενδέχεται να υποτροπιάσουν.
Πότε πρέπει να επισκεφθώ χειρουργό;
Αν εμφανίζετε αιμορραγία, πρόπτωση, έντονο πόνο, θρόμβωση ή αν τα συμπτώματα επιμένουν παρά τη συντηρητική θεραπεία, είναι απαραίτητη η εξέταση από εξειδικευμένο χειρουργό.
Είναι φυσιολογικό να έχω αίμα μετά την κένωση;
Όχι. Παρότι οι αιμορροΐδες αποτελούν τη συχνότερη αιτία, κάθε αιμορραγία από τον πρωκτό χρειάζεται διερεύνηση ώστε να αποκλειστούν άλλες παθήσεις του παχέος εντέρου και του ορθού.
Προκαλούν οι αιμορροΐδες καρκίνο;
Όχι. Οι αιμορροΐδες δεν εξελίσσονται σε καρκίνο και δεν αυξάνουν τον κίνδυνο εμφάνισής του. Ωστόσο, ορισμένα συμπτώματα είναι κοινά και γι’ αυτό απαιτείται σωστή διάγνωση.
Μπορεί να επανεμφανιστούν μετά τη θεραπεία;
Ναι. Αν δεν αντιμετωπιστούν οι παράγοντες κινδύνου, όπως η δυσκοιλιότητα, η πολύωρη παραμονή στην τουαλέτα και η έντονη προσπάθεια κατά την αφόδευση, υπάρχει πιθανότητα υποτροπής.
Πονάει η θεραπεία με Laser;
Οι σύγχρονες ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές συνοδεύονται συνήθως από μικρότερο μετεγχειρητικό πόνο σε σχέση με την κλασική αιμορροϊδεκτομή. Η εμπειρία κάθε ασθενούς διαφέρει και εξαρτάται από τη μέθοδο που θα επιλεγεί.
Πόσο διαρκεί η ανάρρωση;
Ο χρόνος ανάρρωσης εξαρτάται από τη θεραπευτική τεχνική και την έκταση της νόσου. Οι περισσότεροι ασθενείς επιστρέφουν στις καθημερινές δραστηριότητές τους πολύ γρηγορότερα μετά από ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές.
Είναι όλες οι αιμορροΐδες ίδιες;
Όχι. Οι αιμορροΐδες διαφέρουν ως προς τον βαθμό, τη θέση, τα συμπτώματα και την καταλληλότερη θεραπεία. Για τον λόγο αυτό η εξατομικευμένη αξιολόγηση είναι απαραίτητη.
Βοηθούν οι αλοιφές;
Οι αλοιφές και τα υπόθετα μπορούν να ανακουφίσουν προσωρινά από τον πόνο, τον κνησμό και τον ερεθισμό, όμως δεν διορθώνουν την πρόπτωση ούτε θεραπεύουν οριστικά την αιμορροϊδοπάθεια.
Ποιες τροφές βοηθούν περισσότερο;
Η καθημερινή κατανάλωση φυτικών ινών, φρούτων, λαχανικών, δημητριακών ολικής άλεσης και η επαρκής πρόσληψη νερού συμβάλλουν στη φυσιολογική λειτουργία του εντέρου και μειώνουν την πιθανότητα δυσκοιλιότητας.
Μπορώ να γυμνάζομαι αν έχω αιμορροΐδες;
Στις περισσότερες περιπτώσεις ναι. Η ήπια έως μέτρια σωματική άσκηση βοηθά τη λειτουργία του εντέρου. Αντίθετα, η έντονη άρση μεγάλων βαρών μπορεί να επιδεινώσει τα συμπτώματα σε ορισμένους ασθενείς.
Οι αιμορροΐδες εμφανίζονται μόνο σε μεγαλύτερες ηλικίες;
Όχι. Αν και η συχνότητα αυξάνεται με την ηλικία, μπορούν να εμφανιστούν και σε νεότερους ανθρώπους, ιδιαίτερα όταν υπάρχει δυσκοιλιότητα, παχυσαρκία ή κληρονομική προδιάθεση.
Συμπέρασμα
Οι αιμορροΐδες αποτελούν μία ιδιαίτερα συχνή αλλά αντιμετωπίσιμη πάθηση. Η έγκαιρη διάγνωση, η σωστή αξιολόγηση των συμπτωμάτων και η επιλογή της κατάλληλης θεραπείας μπορούν να απαλλάξουν τον ασθενή από την αιμορραγία, τον πόνο και την πρόπτωση, βελτιώνοντας σημαντικά την ποιότητα ζωής του.
Σήμερα υπάρχουν σύγχρονες θεραπευτικές επιλογές που επιτρέπουν εξατομικευμένη αντιμετώπιση, ανάλογα με τον βαθμό της νόσου και τις ανάγκες κάθε ασθενούς. Η εξέταση από εξειδικευμένο χειρουργό αποτελεί το πρώτο και σημαντικότερο βήμα για τη σωστή θεραπεία.
Dr. Όθων Μιχαήλ – Γενικός Χειρουργός
Εάν εμφανίζετε αιμορραγία, πόνο, πρόπτωση ή οποιοδήποτε άλλο σύμπτωμα που μπορεί να σχετίζεται με αιμορροΐδες, προγραμματίστε μία ολοκληρωμένη εξέταση. Μετά την κλινική αξιολόγηση θα συζητήσουμε όλες τις διαθέσιμες θεραπευτικές επιλογές και θα επιλέξουμε μαζί την καταλληλότερη λύση για τη δική σας περίπτωση.
Η σωστή διάγνωση αποτελεί πάντα το πρώτο βήμα για μία αποτελεσματική θεραπεία.
