«Γιατρέ, πρέπει να κάνω γαστροσκόπηση. Θα πονέσω; Θα μπορώ να αναπνεύσω; Είναι ασφαλής εξέταση;»

Αυτές είναι μερικές από τις συχνότερες ερωτήσεις που ακούμε από ασθενείς όταν τους προτείνεται να υποβληθούν σε γαστροσκόπηση. Είναι απολύτως φυσιολογικό να αισθάνεστε άγχος ή αβεβαιότητα, ιδιαίτερα εάν πρόκειται για την πρώτη σας εμπειρία με ενδοσκοπική εξέταση.

Στόχος αυτού του οδηγού είναι να σας εξηγήσει με απλό και κατανοητό τρόπο τι ακριβώς είναι η γαστροσκόπηση, γιατί πραγματοποιείται, πώς πρέπει να προετοιμαστείτε και τι να περιμένετε πριν, κατά τη διάρκεια και μετά την ολοκλήρωση της εξέτασης.

Τι είναι η γαστροσκόπηση;

Η γαστροσκόπηση, γνωστή και ως ενδοσκόπηση ανώτερου πεπτικού, αποτελεί τη σημαντικότερη εξέταση για τη διάγνωση παθήσεων του:

• οισοφάγου,
• στομάχου,
• δωδεκαδακτύλου (αρχικού τμήματος του λεπτού εντέρου).

Η εξέταση πραγματοποιείται με τη βοήθεια ενός εύκαμπτου ενδοσκοπίου, δηλαδή ενός λεπτού σωλήνα περίπου στο πάχος του μικρού δακτύλου, ο οποίος διαθέτει κάμερα υψηλής ευκρίνειας και φωτισμό στην άκρη του.

Το ενδοσκόπιο εισέρχεται από το στόμα και επιτρέπει στον ιατρό να εξετάσει απευθείας το εσωτερικό του ανώτερου πεπτικού συστήματος.

Γιατί μου συνέστησαν γαστροσκόπηση;

Η γαστροσκόπηση μπορεί να βοηθήσει στη διερεύνηση συμπτωμάτων όπως:

• πόνος ή κάψιμο στο στομάχι,
• γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση,
• δυσκολία στην κατάποση,
• ναυτία ή εμετοί,
• ανεξήγητη αναιμία,
• απώλεια βάρους,
• αιμορραγία από το πεπτικό,
• μαύρα κόπρανα,
• επίμονο φούσκωμα,
• χρόνιος επιγαστρικός πόνος.

«Θα πονέσω; Θα μπορώ να αναπνεύσω;»

Αυτή είναι ίσως η συχνότερη ανησυχία των ασθενών.

Η απάντηση είναι όχι.

Η γαστροσκόπηση δεν εμποδίζει την αναπνοή σας, καθώς το ενδοσκόπιο περνά από τον οισοφάγο και όχι από την τραχεία.

Οι περισσότεροι ασθενείς περιγράφουν την εξέταση ως περισσότερο δυσάρεστη παρά επώδυνη.

Σήμερα, χάρη στα λεπτά ενδοσκόπια και τη δυνατότητα χορήγησης μέθης, η εμπειρία είναι σημαντικά πιο άνετη σε σχέση με το παρελθόν.

Μπορεί να ληφθεί βιοψία;

Ναι.

Κατά τη διάρκεια της εξέτασης ο ιατρός μπορεί να λάβει μικρά δείγματα ιστού (βιοψίες), εφόσον το κρίνει απαραίτητο.

Οι βιοψίες:

• λαμβάνονται ανώδυνα,
• πραγματοποιούνται μέσω ειδικής λαβίδας που περνά από το ενδοσκόπιο,
• δεν προκαλούν επιπλέον ενόχληση.

Τα δείγματα αποστέλλονται για ιστολογική εξέταση.

Ανιχνεύεται το Ελικοβακτηρίδιο του Πυλωρού;

Ναι.

Κατά τη γαστροσκόπηση μπορεί να πραγματοποιηθεί ειδικός έλεγχος (CLO Test) για την ανίχνευση του Ελικοβακτηριδίου του Πυλωρού.

Το βακτήριο αυτό σχετίζεται με:

• χρόνια γαστρίτιδα,
• έλκος στομάχου,
• έλκος δωδεκαδακτύλου,
• αυξημένο κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου του στομάχου.

Πώς πρέπει να προετοιμαστώ;

Η σωστή προετοιμασία είναι απαραίτητη για την επιτυχία της εξέτασης.

Θα πρέπει:

• να είστε νηστικοί τουλάχιστον για 6 ώρες,
• να μην πιείτε νερό ή άλλα υγρά σύμφωνα με τις οδηγίες του ιατρού,
• να ενημερώσετε για τυχόν αλλεργίες,
• να αναφέρετε όλα τα φάρμακα που λαμβάνετε,
• να ενημερώσετε εάν είχατε προβλήματα σε προηγούμενες ενδοσκοπήσεις.

Πριν την εξέταση θα σας ζητηθεί να υπογράψετε έντυπο συγκατάθεσης.

Μη διστάσετε να εκφράσετε οποιαδήποτε απορία ή ανησυχία.

Τι συμβαίνει κατά τη διάρκεια της εξέτασης;

Θα ξαπλώσετε στο αριστερό σας πλευρό.

Θα τοποθετηθεί ειδικό επιστόμιο μεταξύ των δοντιών σας.

Ο ιατρός θα ψεκάσει τον φάρυγγα με τοπικό αναισθητικό spray.

Σε αρκετές περιπτώσεις μπορεί να χορηγηθεί ήπια ενδοφλέβια μέθη, ώστε να είστε πιο χαλαροί.

Μία νοσηλεύτρια θα βρίσκεται συνεχώς δίπλα σας και θα παρακολουθεί:

• την αρτηριακή πίεση,
• τους παλμούς,
• το οξυγόνο,
• τη γενική σας κατάσταση.

Τι θα αισθανθώ;

Ο ιατρός εισάγει μικρή ποσότητα αέρα στο στομάχι ώστε να διαταθούν τα τοιχώματά του.

Μπορεί να αισθανθείτε:

• φούσκωμα,
• τάση για ρέψιμο,
• ήπια δυσφορία στον φάρυγγα.

Τα συμπτώματα αυτά είναι προσωρινά και υποχωρούν γρήγορα.

Τι συμβαίνει μετά την εξέταση;

Μετά το τέλος της γαστροσκόπησης θα παραμείνετε υπό παρακολούθηση για περίπου 30 λεπτά.

Θα μπορέσετε να πιείτε νερό όταν περάσει η δράση του τοπικού αναισθητικού.

Συνήθως αυτό συμβαίνει μέσα σε 30–60 λεπτά.

Στη συνέχεια μπορείτε να επιστρέψετε σταδιακά στη συνηθισμένη διατροφή σας.

Ο λαιμός σας μπορεί να είναι ελαφρώς ερεθισμένος για το υπόλοιπο της ημέρας.

Χρειάζεται συνοδός;

Απολύτως, εφόσον σας χορηγηθεί μέθη.

Η επίδραση των ηρεμιστικών φαρμάκων διαρκεί περισσότερο από όσο συνήθως αντιλαμβάνεται ο ασθενής.

Για τον λόγο αυτό:

• πρέπει να συνοδεύεστε κατά την αποχώρησή σας,
• δεν πρέπει να οδηγήσετε,
• δεν πρέπει να χρησιμοποιήσετε μηχανήματα,
• δεν πρέπει να καταναλώσετε αλκοόλ,
• καλό είναι να ξεκουραστείτε στο σπίτι για το υπόλοιπο της ημέρας.

Οι περισσότεροι ασθενείς επιστρέφουν πλήρως στις δραστηριότητές τους την επόμενη ημέρα.

Πότε θα μάθω το αποτέλεσμα;

Στις περισσότερες περιπτώσεις ο ιατρός μπορεί να σας ενημερώσει αμέσως μετά το τέλος της εξέτασης.

Εάν έχουν ληφθεί βιοψίες, τα αποτελέσματα είναι συνήθως διαθέσιμα μέσα στις επόμενες ημέρες.

Η παρουσία συνοδού είναι ιδιαίτερα χρήσιμη, καθώς αρκετοί ασθενείς δυσκολεύονται να θυμηθούν τις οδηγίες όταν έχει προηγηθεί μέθη.

Ποιες παθήσεις διαγιγνώσκει η γαστροσκόπηση;

Η γαστροσκόπηση μπορεί να διαγνώσει:

Παθήσεις οισοφάγου

• οισοφαγίτιδα,
• γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση,
• κιρσούς οισοφάγου,
• καλοήθεις όγκους,
• καρκίνο οισοφάγου.

Παθήσεις στομάχου

• γαστρίτιδα,
• έλκος στομάχου,
• πολύποδες,
• αιμορραγικές βλάβες,
• καρκίνο στομάχου.

Παθήσεις δωδεκαδακτύλου

• έλκος δωδεκαδακτύλου,
• φλεγμονώδεις αλλοιώσεις,
• αιμορραγικές βλάβες.

Μπορεί να προσφέρει θεραπεία;

Ναι.

Η γαστροσκόπηση δεν είναι μόνο διαγνωστική.

Μπορεί να χρησιμοποιηθεί θεραπευτικά για:

• αντιμετώπιση αιμορραγίας,
• θεραπεία κιρσών οισοφάγου,
• αφαίρεση πολυπόδων,
• αφαίρεση ξένων σωμάτων,
• διαστολή στενώσεων,
• τοποθέτηση ενδοπροθέσεων.

Ποιοι είναι οι κίνδυνοι;

Η γαστροσκόπηση θεωρείται μία ιδιαίτερα ασφαλής εξέταση.

Οι επιπλοκές είναι σπάνιες και συνήθως ήπιες.

Μπορεί να περιλαμβάνουν:

• φούσκωμα,
• ναυτία,
• τάση προς έμετο,
• καρδιακές αρρυθμίες,
• επιπλοκές σχετιζόμενες με τη μέθη.

Ο κίνδυνος αυξάνεται σε ασθενείς με σοβαρά καρδιοαναπνευστικά ή άλλα συνοδά νοσήματα.

Πότε δεν πραγματοποιείται η εξέταση;

Η γαστροσκόπηση συνήθως δεν πραγματοποιείται:

• όταν ο ασθενής δεν συναινεί εγγράφως,
• μετά από πρόσφατο έμφραγμα μυοκαρδίου,
• σε σοβαρή αναπνευστική ανεπάρκεια,
• σε ορισμένες σοβαρές ψυχιατρικές διαταραχές.

Ένα τελευταίο μήνυμα προς τον ασθενή

Η γαστροσκόπηση αποτελεί μία από τις σημαντικότερες εξετάσεις της σύγχρονης γαστρεντερολογίας. Επιτρέπει την έγκαιρη διάγνωση αλλά και τη θεραπεία πολλών παθήσεων, συμβάλλοντας ουσιαστικά στην προστασία της υγείας σας.

Εάν έχετε απορίες ή ανησυχίες, συζητήστε τις με τον θεράποντα ιατρό σας. Η σωστή ενημέρωση μειώνει το άγχος και σας βοηθά να αντιμετωπίσετε την εξέταση με μεγαλύτερη ασφάλεια και εμπιστοσύνη.