«Γιατρέ, μου είπαν ότι πρέπει να κάνω ERCP. Είναι επικίνδυνο; Θα πονέσω; Γιατί χρειάζεται;»
Αυτές είναι μερικές από τις συχνότερες ερωτήσεις που ακούμε από ασθενείς όταν συστήνεται η διενέργεια ERCP. Είναι απολύτως φυσιολογικό να αισθάνεστε άγχος ή αβεβαιότητα όταν πρόκειται να υποβληθείτε σε μία ενδοσκοπική πράξη που ίσως δεν έχετε ξανακούσει.
Στόχος του παρόντος ενημερωτικού οδηγού είναι να σας εξηγήσει με απλά λόγια τι είναι η εξέταση, γιατί πραγματοποιείται, πώς πρέπει να προετοιμαστείτε και τι ακριβώς να περιμένετε πριν, κατά τη διάρκεια και μετά την ολοκλήρωσή της.
Τι είναι η ERCP;
Η ERCP (Endoscopic Retrograde CholangioPancreatography – Ενδοσκοπική Ανάστροφη Χολαγγειοπαγκρεατογραφία) είναι μία εξειδικευμένη ενδοσκοπική εξέταση που επιτρέπει τη διάγνωση αλλά και τη θεραπεία παθήσεων των χοληφόρων και του παγκρέατος.
Οι χοληφόροι πόροι είναι τα μικρά «σωληνάκια» μέσω των οποίων η χολή, που παράγεται στο ήπαρ, καταλήγει στο έντερο και συμβάλλει στην πέψη των λιπαρών τροφών.
Το πάγκρεας είναι ένα σημαντικό όργανο που παράγει παγκρεατικά υγρά απαραίτητα για την πέψη.
Η εξέταση πραγματοποιείται με ειδικό ενδοσκόπιο, παρόμοιο με το γαστροσκόπιο, το οποίο όμως διαθέτει πλάγιο σύστημα όρασης ώστε να επιτρέπει την πρόσβαση στο σημείο όπου εκβάλλουν οι χοληφόροι και ο παγκρεατικός πόρος.
Γιατί μου συνέστησαν να κάνω ERCP;
Η εξέταση συστήνεται συχνότερα όταν υπάρχει υποψία ή επιβεβαίωση:
- πέτρας στον χοληδόχο πόρο (χοληδοχολιθίαση),
- ίκτερου (κιτρίνισμα δέρματος και ματιών),
- απόφραξης των χοληφόρων,
- στενώσεων των χοληφόρων,
- παθήσεων του παγκρέατος,
- υποτροπιαζουσών παγκρεατίτιδων,
- κύστεων παγκρέατος,
- καλοήθων ή κακοήθων βλαβών των χοληφόρων,
- καρκίνου παγκρέατος που προκαλεί απόφραξη των χοληφόρων.
Πώς πραγματοποιείται η εξέταση;
Το ενδοσκόπιο εισέρχεται από το στόμα και περνά διαδοχικά:
- από τον οισοφάγο,
- στο στομάχι,
- στο δωδεκαδάκτυλο.
Στο σημείο όπου εκβάλλει ο χοληδόχος πόρος, εισάγεται ένας πολύ λεπτός καθετήρας.
Μέσω αυτού χορηγείται σκιαγραφικό υγρό και λαμβάνονται ακτινοσκοπικές εικόνες των χοληφόρων και του παγκρεατικού πόρου.
Σε πολλές περιπτώσεις η ERCP δεν είναι μόνο διαγνωστική αλλά και θεραπευτική.
«Δηλαδή μπορεί να με θεραπεύσει χωρίς χειρουργείο;»
Ναι.
Αυτό αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα πλεονεκτήματα της μεθόδου.
Εφόσον διαπιστωθούν πέτρες στον χοληδόχο πόρο, μπορεί να πραγματοποιηθεί ειδική τομή (σφιγκτηροτομή) και να αφαιρεθούν κατά την ίδια συνεδρία.
Εάν υπάρχει απόφραξη από στένωση ή όγκο, μπορεί να τοποθετηθεί ειδική ενδοπρόθεση (stent), ώστε να αποκατασταθεί η φυσιολογική ροή της χολής και να ανακουφιστεί ο ασθενής από τον ίκτερο.
Πώς πρέπει να προετοιμαστώ;
Πριν από την εξέταση:
- θα πρέπει να είστε νηστικοί για τουλάχιστον 6 ώρες,
- θα χρειαστεί έλεγχος γενικής αίματος,
- θα ελεγχθεί ο χρόνος προθρομβίνης (πηκτικότητα),
- θα πρέπει να ενημερώσετε τον ιατρό για όλα τα φάρμακα που λαμβάνετε,
- εάν λαμβάνετε ασπιρίνη ή αντιπηκτικά μπορεί να χρειαστεί προσωρινή διακοπή τους σύμφωνα με τις οδηγίες του θεράποντος ιατρού,
- πρέπει να αναφέρετε τυχόν αλλεργίες σε φάρμακα,
- πρέπει να ενημερώσετε εάν έχετε υποβληθεί σε προηγούμενες ενδοσκοπήσεις ή παρουσιάσατε επιπλοκές.
Πριν από την έναρξη της διαδικασίας, ο ιατρός θα σας εξηγήσει αναλυτικά τον σκοπό της εξέτασης, τα οφέλη και τις πιθανές επιπλοκές και θα σας ζητηθεί να υπογράψετε έντυπο συγκατάθεσης.
Κατά τη διάρκεια της ERCP
«Θα πονέσω;»
Οι περισσότεροι ασθενείς δεν αισθάνονται πόνο.
Χορηγείται:
- τοπική αναισθησία στον φάρυγγα,
- ενδοφλέβια καταστολή,
- ηρεμιστικά και παυσίπονα.
Μία νοσηλεύτρια παρακολουθεί συνεχώς:
- την αρτηριακή πίεση,
- τον καρδιακό ρυθμό,
- το οξυγόνο,
- τη γενική σας κατάσταση.
Η εξέταση διαρκεί συνήθως από 30 έως 90 λεπτά.
Τι θα συμβεί μετά την εξέταση;
Μετά την ολοκλήρωση της ERCP:
- θα παραμείνετε υπό ιατρική παρακολούθηση,
- συνήθως απαιτείται παραμονή στο νοσοκομείο για τουλάχιστον ένα 24ωρο,
- δεν θα πρέπει να φάτε για περίπου 6 ώρες,
- μπορεί να αισθανθείτε φούσκωμα από τον αέρα που χρησιμοποιήθηκε κατά την εξέταση.
Χρειάζεται συνοδός;
Απολύτως.
Επειδή χορηγούνται κατασταλτικά φάρμακα:
- δεν πρέπει να οδηγήσετε,
- δεν πρέπει να επιστρέψετε μόνοι στο σπίτι,
- καλό είναι να υπάρχει συνοδός που θα σας βοηθήσει κατά το πρώτο 24ωρο.
Πολλοί ασθενείς δεν θυμούνται πλήρως όσα συζητήθηκαν αμέσως μετά την εξέταση, επομένως η παρουσία συνοδού είναι ιδιαίτερα χρήσιμη.
Πότε θα μάθω το αποτέλεσμα;
Συνήθως ο ιατρός ενημερώνει τον ασθενή και τους συνοδούς του αμέσως μετά την ολοκλήρωση της εξέτασης ή μόλις ο ασθενής ανακτήσει πλήρως τις αισθήσεις του.
Εάν απαιτούνται περαιτέρω εξετάσεις ή θεραπευτικά βήματα, αυτά θα συζητηθούν αναλυτικά με τον θεράποντα ιατρό.
Ποιοι είναι οι κίνδυνοι;
Η ERCP είναι μία ασφαλής και ιδιαίτερα χρήσιμη εξέταση όταν πραγματοποιείται από εξειδικευμένο προσωπικό.
Ωστόσο, όπως κάθε ιατρική πράξη, συνοδεύεται από μικρό κίνδυνο επιπλοκών.
Πιθανές επιπλοκές περιλαμβάνουν:
- παγκρεατίτιδα,
- αιμορραγία,
- λοίμωξη,
- διάτρηση,
- καρδιακές αρρυθμίες,
- επιπλοκές από την καταστολή.
Οι σοβαρές επιπλοκές είναι σπάνιες, ενώ ο κίνδυνος αυξάνεται σε ασθενείς με σοβαρά συνοδά νοσήματα.
Πότε δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί η εξέταση;
Η ERCP δεν πραγματοποιείται συνήθως:
- όταν ο ασθενής δεν συναινεί εγγράφως,
- μετά από πρόσφατο έμφραγμα μυοκαρδίου,
- σε σοβαρή αναπνευστική ανεπάρκεια,
- σε ορισμένες σοβαρές ψυχιατρικές καταστάσεις που δεν επιτρέπουν τη συνεργασία.
Ένα τελευταίο μήνυμα προς τον ασθενή
Η ERCP αποτελεί σήμερα μία από τις σημαντικότερες θεραπευτικές ενδοσκοπικές πράξεις, καθώς σε πολλές περιπτώσεις μπορεί να αντιμετωπίσει προβλήματα που παλαιότερα απαιτούσαν χειρουργική επέμβαση.
Εάν έχετε απορίες ή ανησυχίες, μη διστάσετε να τις συζητήσετε με τον θεράποντα ιατρό σας. Η σωστή ενημέρωση μειώνει το άγχος και σας βοηθά να συμμετέχετε ενεργά στις αποφάσεις που αφορούν την υγεία σας.
