Επιγαστρική Κήλη: Συμπτώματα, Διάγνωση και Σύγχρονη Θεραπεία

Έχετε παρατηρήσει ένα μικρό εξόγκωμα στη μέση γραμμή της άνω κοιλιάς, ανάμεσα στο στέρνο και τον ομφαλό; Νιώθετε ένα τράβηγμα ή έναν πόνο που επιδεινώνεται όταν γυμνάζεστε, βήχετε ή σηκώνετε βάρος; Ίσως πρόκειται για επιγαστρική κήλη, μία συχνή αλλά συχνά υποδιαγνωσμένη μορφή κήλης του κοιλιακού τοιχώματος.

Αν και οι περισσότερες επιγαστρικές κήλες είναι μικρές, δεν πρέπει να αγνοούνται. Η σωστή διάγνωση και η εξατομικευμένη αντιμετώπιση μπορούν να ανακουφίσουν αποτελεσματικά τα συμπτώματα και να προλάβουν πιθανές επιπλοκές.

Τι είναι η επιγαστρική κήλη;

Η επιγαστρική κήλη είναι μία κήλη της μέσης γραμμής του κοιλιακού τοιχώματος. Εμφανίζεται κατά μήκος της λευκής γραμμής, δηλαδή στην περιοχή που εκτείνεται από την ξιφοειδή απόφυση έως τον ομφαλό.

Η λευκή γραμμή σχηματίζεται από τον χιασμό των απονευρωτικών ινών των ορθών κοιλιακών μυών. Σε ορισμένα σημεία οι ίνες αυτές είναι πιο λεπτές ή λιγότερο ενισχυμένες, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται μικρά χάσματα από τα οποία μπορεί να προβάλλει λίπος ή σπανιότερα ενδοκοιλιακό περιεχόμενο.

Οι επιγαστρικές κήλες εμφανίζονται στο γενικό πληθυσμό με συχνότητα περίπου 1% έως 5%, είναι συχνότερες στους άνδρες σε αναλογία περίπου 3:1, ενώ σε περίπου 20% των περιπτώσεων είναι πολλαπλές.

Γιατί εμφανίζεται η επιγαστρική κήλη;

Η δημιουργία της επιγαστρικής κήλης οφείλεται σε συνδυασμό συγγενών και επίκτητων παραγόντων.

Η συγγενής προδιάθεση σχετίζεται με ανατομικές ιδιαιτερότητες της λευκής γραμμής και του τρόπου με τον οποίο διασταυρώνονται οι απονευρωτικές ίνες.

Παράλληλα, διάφοροι παράγοντες αυξάνουν την τάση που ασκείται στη μέση γραμμή και συμβάλλουν στην εμφάνιση της κήλης.

Τέτοιοι παράγοντες είναι:

• Η άρση βάρους.
• Η έντονη σωματική δραστηριότητα.
• Η χρόνια δυσκοιλιότητα.
• Ο χρόνιος βήχας.
• Η παχυσαρκία.
• Η αυξημένη ενδοκοιλιακή πίεση.
• Η διάσταση των ορθών κοιλιακών μυών.

Οι περισσότερες επιγαστρικές κήλες εμφανίζονται σε ενήλικες ηλικίας 20 έως 50 ετών.

Γιατί εμφανίζονται συχνότερα στην άνω κοιλιά;

Η λευκή γραμμή δεν έχει το ίδιο πάχος σε όλο το μήκος της.

Στην ανώτερη κοιλία είναι ευρύτερη και οι χιαζόμενες απονευρωτικές ίνες είναι πιο λεπτές. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να εμφανίζονται συχνότερα επιγαστρικές κήλες στην περιοχή μεταξύ στέρνου και ομφαλού.

Αντίθετα, στην υπομφάλιο χώρα η λευκή γραμμή είναι στενότερη και ενισχύεται από περισσότερες διασταυρούμενες ίνες, γεγονός που προσφέρει μεγαλύτερη αντοχή.

Ποια είναι τα συμπτώματα της επιγαστρικής κήλης;

Το συχνότερο σύμπτωμα είναι η παρουσία ενός μικρού εξογκώματος στη μέση γραμμή της άνω κοιλιάς.

Οι ασθενείς μπορεί να αναφέρουν:

• Ψηλαφητή μάζα πάνω από τον ομφαλό.
• Τοπικό πόνο ή ευαισθησία.
• Αίσθημα καύσου ή τραβήγματος.
• Επιδείνωση του πόνου κατά την άσκηση.
• Ενόχληση κατά την άρση βάρους.
• Ύφεση των συμπτωμάτων κατά την κατάκλιση.

Σε αρκετές περιπτώσεις, ιδιαίτερα σε ευτραφείς ή παχύσαρκους ασθενείς, η χαρακτηριστική διόγκωση δεν είναι εύκολα αντιληπτή και ο ασθενής αναζητά ιατρική βοήθεια κυρίως λόγω του πόνου.

Μία χρήσιμη παρατήρηση

Οι περισσότερες επιγαστρικές κήλες είναι μικρές και περιέχουν μόνο προπεριτοναϊκό λίπος, χωρίς συμμετοχή εντέρου. Ωστόσο, η αξιολόγηση από χειρουργό είναι απαραίτητη ώστε να τεθεί σωστά η διάγνωση και να αποφασιστεί η κατάλληλη αντιμετώπιση.

Πώς γίνεται η διάγνωση;

Η διάγνωση βασίζεται κυρίως στο ιστορικό και στην κλινική εξέταση.

Ο χειρουργός εξετάζει τον ασθενή:

• Σε όρθια θέση.
• Σε ύπτια θέση.
• Με πρόκληση βήχα ή σύσπαση των κοιλιακών μυών.

Στους περισσότερους ασθενείς, η διάγνωση είναι σχετικά εύκολη.

Ωστόσο, σε άτομα με αυξημένο σωματικό βάρος ή όταν η κήλη είναι πολύ μικρή, μπορεί να χρειαστεί απεικονιστικός έλεγχος.

Οι εξετάσεις που χρησιμοποιούνται συχνότερα είναι:

• Υπερηχογράφημα κοιλιακού τοιχώματος.
• Αξονική τομογραφία (CT).

Οι εξετάσεις αυτές βοηθούν στον ακριβή προσδιορισμό του μεγέθους και του περιεχομένου της κήλης.

Πότε χρειάζεται χειρουργείο;

Δεν χρειάζονται όλες οι επιγαστρικές κήλες άμεση χειρουργική αποκατάσταση.

Η χειρουργική αντιμετώπιση συστήνεται όταν:

• Υπάρχει πόνος ή δυσφορία.
• Τα συμπτώματα επηρεάζουν την καθημερινότητα.
• Η κήλη αυξάνεται σε μέγεθος.
• Υπάρχει αισθητικό πρόβλημα που ενοχλεί τον ασθενή.
• Υπάρχει υποψία περίσφιξης.

Η απόφαση λαμβάνεται εξατομικευμένα, μετά από συζήτηση μεταξύ ασθενούς και χειρουργού.

Ποια είναι η θεραπεία;

Η οριστική θεραπεία της επιγαστρικής κήλης είναι χειρουργική.

Στόχοι της επέμβασης είναι:

• Η αποκατάσταση του χάσματος.
• Η ανακούφιση των συμπτωμάτων.
• Η πρόληψη επιπλοκών.
• Η αποφυγή υποτροπής.

Αποκατάσταση με ράμματα

Σε πολύ μικρές επιγαστρικές κήλες μπορεί να πραγματοποιηθεί άμεση σύγκλειση του ελλείμματος με ράμματα.

Αποκατάσταση με πλέγμα

Σε μεγαλύτερα χάσματα, η χρήση πλέγματος προσφέρει καλύτερη ενίσχυση του κοιλιακού τοιχώματος και μειώνει σημαντικά την πιθανότητα υποτροπής.

Η επιλογή της κατάλληλης τεχνικής εξατομικεύεται ανάλογα με:

• Το μέγεθος της κήλης.
• Τη σωματική διάπλαση του ασθενούς.
• Την παρουσία παραγόντων κινδύνου.
• Τις απαιτήσεις της καθημερινότητας.

Μετά το χειρουργείο

Οι περισσότεροι ασθενείς επιστρέφουν στο σπίτι την ίδια ημέρα ή την επόμενη.

Συνήθως συστήνεται:

• Ήπια κινητοποίηση.
• Περπάτημα από τις πρώτες ώρες.
• Αποφυγή άρσης βάρους για ορισμένες εβδομάδες.
• Σταδιακή επιστροφή στις δραστηριότητες.
• Τήρηση των οδηγιών του χειρουργού.

Συχνές ερωτήσεις

Είναι επικίνδυνη η επιγαστρική κήλη;

Στις περισσότερες περιπτώσεις όχι. Ωστόσο, δεν πρέπει να παραμελείται, ιδιαίτερα όταν προκαλεί συμπτώματα.

Μπορεί να φύγει μόνη της;

Όχι. Στους ενήλικες δεν υποχωρεί χωρίς χειρουργική αποκατάσταση.

Θα χρειαστώ πλέγμα;

Εξαρτάται από το μέγεθος της κήλης και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της.

Μπορώ να γυμνάζομαι;

Η έντονη άσκηση μπορεί να επιδεινώσει τα συμπτώματα. Συζητήστε με τον χειρουργό σας ποιες δραστηριότητες είναι ασφαλείς.

Ένα τελευταίο μήνυμα

Η επιγαστρική κήλη είναι μία συχνή αλλά συχνά παραγνωρισμένη πάθηση του κοιλιακού τοιχώματος. Παρότι πολλές φορές προκαλεί ήπια συμπτώματα, η έγκαιρη αξιολόγηση από εξειδικευμένο χειρουργό επιτρέπει τη σωστή διάγνωση και την επιλογή της κατάλληλης θεραπείας.

Εάν παρατηρήσετε εξόγκωμα ή επίμονο πόνο στη μέση γραμμή της άνω κοιλιάς, μην το αγνοείτε. Μία απλή εξέταση μπορεί να σας δώσει τη λύση και να σας επιτρέψει να επιστρέψετε με ασφάλεια στις καθημερινές σας δραστηριότητες.