ΙΔΡΩΤΑΔΕΝΙΤΙΔΑ

Η εμφάνιση επώδυνων οζιδίων ή αποστημάτων στις μασχάλες, στη βουβωνική χώρα ή στους γλουτούς αποτελεί ένα πρόβλημα που αρκετοί άνθρωποι έχουν αντιμετωπίσει έστω και μία φορά στη ζωή τους. Τι συμβαίνει όμως όταν οι ίδιες βλάβες εμφανίζονται ξανά και ξανά; Γιατί ορισμένοι ασθενείς παρουσιάζουν επαναλαμβανόμενα αποστήματα που δεν θεραπεύονται οριστικά και γιατί συχνά παρατηρείται εκροή υγρού ή πύου από τις ίδιες περιοχές;

Σε αρκετές περιπτώσεις η απάντηση βρίσκεται στην ιδρωταδενίτιδα, μία χρόνια φλεγμονώδη νόσο του δέρματος που μπορεί να προκαλέσει σημαντική ταλαιπωρία και να επηρεάσει ουσιαστικά την ποιότητα ζωής των ασθενών. Παρά το γεγονός ότι δεν πρόκειται για μία σπάνια πάθηση, η διάγνωσή της καθυστερεί συχνά για αρκετά χρόνια. Ως αποτέλεσμα, πολλοί ασθενείς λαμβάνουν επανειλημμένα αντιβιώσεις ή υποβάλλονται σε παροχετεύσεις αποστημάτων χωρίς να αντιμετωπίζεται η πραγματική αιτία του προβλήματος.

Η έγκαιρη αναγνώριση της νόσου είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς η χρόνια φλεγμονή μπορεί να οδηγήσει σε συρίγγια, ουλές και μόνιμες αλλοιώσεις του δέρματος.

Τι είναι η ιδρωταδενίτιδα;

Η ιδρωταδενίτιδα ή διαπυητική ιδρωταδενίτιδα αποτελεί μία χρόνια φλεγμονώδη νόσο των τριχοθυλακίων και των αποκρινών ιδρωτοποιών αδένων. Στη διεθνή βιβλιογραφία αναφέρεται ως Hidradenitis Suppurativa και περιγράφηκε για πρώτη φορά τον 19ο αιώνα.

Για αρκετά χρόνια θεωρούνταν ότι η νόσος οφειλόταν αποκλειστικά στους ιδρωτοποιούς αδένες. Η σύγχρονη γνώση όμως δείχνει ότι το πρόβλημα ξεκινά από την απόφραξη των τριχοθυλακίων. Η φλεγμονώδης αντίδραση που ακολουθεί οδηγεί στη δημιουργία οζιδίων, αποστημάτων και, σε προχωρημένες περιπτώσεις, συριγγίων κάτω από το δέρμα.

Η ιδρωταδενίτιδα δεν αποτελεί λοίμωξη και δεν είναι μεταδοτική. Δεν μεταδίδεται με την επαφή, δεν σχετίζεται με τη σεξουαλική δραστηριότητα και δεν οφείλεται σε κακή υγιεινή. Πρόκειται για μία σύνθετη φλεγμονώδη νόσο με πολυπαραγοντική αιτιολογία.

Μήπως τα αποστήματα που εμφανίζονται συνεχώς είναι ιδρωταδενίτιδα;

Αυτό είναι ίσως το πιο συχνό ερώτημα των ασθενών.

Πολλοί άνθρωποι αναφέρουν ότι εμφανίζουν ένα επώδυνο απόστημα στη μασχάλη ή στη βουβωνική χώρα, το οποίο αντιμετωπίζεται με αντιβίωση ή παροχέτευση και στη συνέχεια υποχωρεί. Λίγους μήνες αργότερα όμως το ίδιο πρόβλημα επανεμφανίζεται είτε στο ίδιο σημείο είτε σε κάποια κοντινή περιοχή.

Άλλοι ασθενείς περιγράφουν ότι για χρόνια έχουν μικρές οπές στο δέρμα που εκκρίνουν υγρό ή πύον. Σε αρκετές περιπτώσεις οι βλάβες ανοίγουν και κλείνουν επανειλημμένα, προκαλώντας πόνο, δυσφορία και άγχος.

Εάν ένα απόστημα επανεμφανίζεται συστηματικά στην ίδια περιοχή, η πιθανότητα ιδρωταδενίτιδας είναι αυξημένη και απαιτείται ιατρική αξιολόγηση.

Σε ποιες περιοχές του σώματος εμφανίζεται;

Η νόσος εμφανίζεται κυρίως σε περιοχές όπου υπάρχουν δερματικές πτυχές, αυξημένη υγρασία και τριβή. Οι συχνότερες εντοπίσεις είναι οι μασχάλες, οι βουβωνικές χώρες, οι γλουτοί, η περιπρωκτική περιοχή και το περίνεο.

Στις γυναίκες μπορεί να εμφανιστεί κάτω από τους μαστούς, ενώ σε ορισμένους ασθενείς προσβάλλονται περισσότερες από μία περιοχές ταυτόχρονα.

Η κατανομή των βλαβών είναι χαρακτηριστική και αποτελεί σημαντικό στοιχείο για τη διάγνωση της νόσου. Για τον λόγο αυτό, ο γιατρός δεν αξιολογεί μόνο τη βλάβη που υπάρχει εκείνη τη στιγμή αλλά ολόκληρο το ιστορικό του ασθενούς.

Γιατί εμφανίζεται η ιδρωταδενίτιδα;

Παρά τη σημαντική πρόοδο της έρευνας, ο ακριβής μηχανισμός της νόσου δεν έχει αποσαφηνιστεί πλήρως.

Σήμερα θεωρείται ότι η ιδρωταδενίτιδα προκύπτει από τον συνδυασμό γενετικών, ανοσολογικών και περιβαλλοντικών παραγόντων. Η απόφραξη των τριχοθυλακίων οδηγεί σε ρήξη τους και ενεργοποιεί μία έντονη φλεγμονώδη αντίδραση. Η φλεγμονή αυτή μπορεί να εξαπλωθεί στους γύρω ιστούς και να δημιουργήσει εκτεταμένες βλάβες.

Ένα σημαντικό ποσοστό ασθενών αναφέρει θετικό οικογενειακό ιστορικό, γεγονός που υποδηλώνει ότι η κληρονομικότητα παίζει κάποιο ρόλο.

Πόσο σημαντικό είναι το κάπνισμα;

Το κάπνισμα θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους παράγοντες κινδύνου.

Μελέτες έχουν δείξει ότι μεγάλο ποσοστό ασθενών με ιδρωταδενίτιδα είναι καπνιστές. Η νικοτίνη φαίνεται ότι επηρεάζει τη φλεγμονώδη διαδικασία και συμβάλλει στην επιδείνωση των βλαβών.

Πολλοί ασθενείς αναρωτιούνται αν η διακοπή του καπνίσματος μπορεί να βοηθήσει. Η απάντηση είναι ότι, αν και δεν θεραπεύει τη νόσο, μπορεί να συμβάλει στη μείωση των εξάρσεων και να βελτιώσει τη συνολική πορεία της.

Παίζει ρόλο το σωματικό βάρος;

Η παχυσαρκία αποτελεί έναν ακόμη σημαντικό παράγοντα.

Η αυξημένη τριβή μεταξύ των δερματικών πτυχών, η υγρασία και η χρόνια φλεγμονή που συνοδεύει την παχυσαρκία φαίνεται ότι επιδεινώνουν τη νόσο.

Αυτό δεν σημαίνει ότι όλοι οι ασθενείς με ιδρωταδενίτιδα είναι υπέρβαροι. Ωστόσο, σε αρκετές περιπτώσεις η απώλεια βάρους μπορεί να οδηγήσει σε σημαντική βελτίωση των συμπτωμάτων.

Πώς ξεκινούν τα συμπτώματα;

Στα αρχικά στάδια ο ασθενής μπορεί να παρατηρήσει ένα μικρό επώδυνο οζίδιο κάτω από το δέρμα. Η βλάβη αυτή μοιάζει συχνά με σπυρί ή δοθιήνα και μπορεί να υποχωρήσει προσωρινά.

Σε άλλες περιπτώσεις όμως η φλεγμονή εξελίσσεται και δημιουργείται απόστημα. Το δέρμα γίνεται ερυθρό, επώδυνο και διογκωμένο, ενώ μπορεί να εμφανιστεί εκροή πύου.

Με την πάροδο του χρόνου και τις επαναλαμβανόμενες φλεγμονές μπορεί να αναπτυχθούν ουλές και συρίγγια, τα οποία αποτελούν χαρακτηριστικό γνώρισμα των προχωρημένων μορφών της νόσου.

Γιατί ο πόνος μπορεί να είναι τόσο έντονος;

Ένα από τα χαρακτηριστικά της ιδρωταδενίτιδας είναι ότι ο πόνος συχνά είναι δυσανάλογος σε σχέση με το μέγεθος της βλάβης. Ακόμη και ένα μικρό απόστημα μπορεί να προκαλέσει σημαντική ενόχληση, ιδιαίτερα όταν εντοπίζεται σε περιοχές που υπόκεινται σε συνεχή κίνηση ή τριβή.

Πολλοί ασθενείς περιγράφουν τον πόνο ως αίσθημα πίεσης, καύσου ή παλμών. Η ενόχληση μπορεί να δυσκολεύει το περπάτημα, το κάθισμα, την άρση των άνω άκρων ή ακόμη και τον ύπνο. Δεν είναι σπάνιο ένας ασθενής με ιδρωταδενίτιδα να αδυνατεί να εργαστεί ή να περιορίσει σημαντικά τις καθημερινές του δραστηριότητες κατά τη διάρκεια μιας έξαρσης.

Ο χρόνιος πόνος επηρεάζει επίσης την ψυχολογία. Η αβεβαιότητα για το πότε θα εμφανιστεί η επόμενη φλεγμονή, ο φόβος για νέες επεμβάσεις και η συνεχής ταλαιπωρία μπορεί να δημιουργήσουν άγχος και κοινωνική απομόνωση.

Τι είναι τα συρίγγια και γιατί εμφανίζονται;

Όταν η φλεγμονή επιμένει για μεγάλο χρονικό διάστημα, το σώμα δημιουργεί μικρά κανάλια κάτω από το δέρμα που συνδέουν διαφορετικές περιοχές της νόσου. Τα κανάλια αυτά ονομάζονται συρίγγια.

Τα συρίγγια επιτρέπουν την επικοινωνία μεταξύ διαφορετικών αποστημάτων και συχνά αποτελούν την αιτία της συνεχούς εκροής υγρού ή πύου. Ο ασθενής μπορεί να παρατηρεί ότι μία μικρή οπή στο δέρμα παραμένει ανοικτή για μήνες ή χρόνια.

Η παρουσία συριγγίων αποτελεί ένδειξη πιο προχωρημένης νόσου. Σε αρκετές περιπτώσεις τα συρίγγια συνοδεύονται από ουλές, σκληρύνσεις του δέρματος και χρόνιο πόνο.

Πώς επηρεάζει η νόσος την καθημερινότητα;

Η ιδρωταδενίτιδα δεν είναι απλώς ένα δερματικό πρόβλημα. Πρόκειται για μία χρόνια πάθηση που μπορεί να επηρεάσει σημαντικά την ποιότητα ζωής.

Οι ασθενείς συχνά αναφέρουν:

• δυσκολία στη βάδιση,
• περιορισμό των κινήσεων,
• πόνο κατά την εργασία,
• δυσκολία στον ύπνο,
• κοινωνική απομόνωση,
• άγχος και ψυχολογική επιβάρυνση.

Η παρουσία εκροής υγρού ή δυσάρεστης οσμής μπορεί να δημιουργήσει αμηχανία και να επηρεάσει τις κοινωνικές και προσωπικές σχέσεις. Ορισμένοι ασθενείς αποφεύγουν την άσκηση, τη θάλασσα ή ακόμη και απλές καθημερινές δραστηριότητες.

Υπάρχουν στάδια της ιδρωταδενίτιδας;

Ναι. Η συνηθέστερη ταξινόμηση είναι η κατά Hurley, η οποία βοηθά στην εκτίμηση της βαρύτητας της νόσου.

Στάδιο I

Στο πρώτο στάδιο εμφανίζονται μεμονωμένα αποστήματα ή οζίδια χωρίς συρίγγια και ουλές. Οι βλάβες μπορεί να υποχωρούν και να επανεμφανίζονται περιοδικά.

Στάδιο II

Στο δεύτερο στάδιο εμφανίζονται υποτροπιάζοντα αποστήματα και περιορισμένα συρίγγια. Μπορεί να υπάρχουν ουλές και περισσότερες από μία περιοχές προσβολής.

Στάδιο III

Το τρίτο στάδιο χαρακτηρίζεται από εκτεταμένες βλάβες, πολλαπλά συρίγγια, ουλές και χρόνια φλεγμονή. Η ποιότητα ζωής των ασθενών επηρεάζεται σημαντικά και συχνά απαιτείται συνδυασμός θεραπευτικών μεθόδων.

Πώς γίνεται η διάγνωση;

Η διάγνωση βασίζεται κυρίως στην κλινική εξέταση και στο ιστορικό του ασθενούς. Ο γιατρός αξιολογεί:

• τη θέση των βλαβών,
• τη διάρκεια των συμπτωμάτων,
• τις υποτροπές,
• την ύπαρξη συριγγίων ή ουλών.

Πολλοί ασθενείς έχουν ήδη λάβει επανειλημμένες αντιβιώσεις ή έχουν υποβληθεί σε παροχετεύσεις αποστημάτων πριν τεθεί η σωστή διάγνωση.

Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να ζητηθούν συμπληρωματικές εξετάσεις, όπως υπερηχογράφημα ή μαγνητική τομογραφία, ιδιαίτερα όταν υπάρχουν εκτεταμένα συρίγγια.

Πότε πρέπει να επισκεφθείτε έναν ειδικό;

Εάν εμφανίζετε επαναλαμβανόμενα αποστήματα ή επώδυνα οζίδια στις ίδιες περιοχές, είναι σημαντικό να ζητήσετε ιατρική αξιολόγηση.

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται όταν:

• οι βλάβες υποτροπιάζουν,
• υπάρχει εκροή πύου,
• αναπτύσσονται ουλές,
• εμφανίζονται πολλαπλές βλάβες,
• ο πόνος είναι έντονος,
• τα συμπτώματα επηρεάζουν την καθημερινότητα.

Η έγκαιρη διάγνωση μπορεί να αποτρέψει την εξέλιξη της νόσου και να μειώσει τον κίνδυνο δημιουργίας συριγγίων.

Υπάρχει οριστική θεραπεία;

Πρόκειται για ένα από τα συχνότερα ερωτήματα των ασθενών.

Η ιδρωταδενίτιδα είναι μία χρόνια νόσος με περιόδους έξαρσης και ύφεσης. Η θεραπεία στοχεύει:

• στον έλεγχο της φλεγμονής,
• στη μείωση του πόνου,
• στην πρόληψη των υποτροπών,
• στη βελτίωση της ποιότητας ζωής.

Η αντιμετώπιση εξατομικεύεται ανάλογα με το στάδιο και τη βαρύτητα της νόσου.

Συντηρητική θεραπεία

Στα αρχικά στάδια μπορεί να εφαρμοστεί συντηρητική αγωγή.

Ανάλογα με την περίπτωση μπορεί να χρησιμοποιηθούν:

• τοπικές θεραπείες,
• αντιβιοτικά,
• αντιφλεγμονώδη φάρμακα,
• ενέσιμες θεραπείες,
• ορμονικές παρεμβάσεις.

Η επιλογή της θεραπείας γίνεται εξατομικευμένα και εξαρτάται από τη βαρύτητα των βλαβών.

Βιολογικοί παράγοντες

Τα τελευταία χρόνια οι βιολογικές θεραπείες έχουν αλλάξει σημαντικά την αντιμετώπιση των μέτριων και σοβαρών μορφών της νόσου.

Οι παράγοντες αυτοί στοχεύουν συγκεκριμένους μηχανισμούς της φλεγμονής και μπορούν να μειώσουν:

• τον αριθμό των αποστημάτων,
• τον πόνο,
• τις υποτροπές,
• την ανάγκη για επεμβάσεις.

Η χορήγησή τους γίνεται σε επιλεγμένους ασθενείς και απαιτεί παρακολούθηση από εξειδικευμένο ιατρό.

Πότε χρειάζεται χειρουργείο;

Η χειρουργική θεραπεία μπορεί να είναι απαραίτητη όταν υπάρχουν:

• χρόνια συρίγγια,
• εκτεταμένες ουλές,
• επαναλαμβανόμενα αποστήματα,
• βλάβες που δεν ανταποκρίνονται στη συντηρητική θεραπεία.

Αρκετοί ασθενείς φοβούνται το χειρουργείο επειδή έχουν ήδη υποβληθεί σε πολλαπλές παροχετεύσεις αποστημάτων. Ωστόσο, η οριστική χειρουργική αντιμετώπιση διαφέρει σημαντικά από μία απλή παροχέτευση.

Ο στόχος είναι η αφαίρεση του παθολογικού ιστού και η μείωση του κινδύνου υποτροπής.

Μπορεί η νόσος να επανεμφανιστεί;

Ναι.

Η ιδρωταδενίτιδα χαρακτηρίζεται από εξάρσεις και υφέσεις. Ακόμη και μετά από επιτυχημένη θεραπεία, νέες βλάβες μπορεί να εμφανιστούν σε διαφορετικές περιοχές.

Η σωστή παρακολούθηση, η έγκαιρη αντιμετώπιση των νέων βλαβών και η τροποποίηση παραγόντων κινδύνου μπορούν να συμβάλουν στη μείωση των υποτροπών.

Τι μπορεί να κάνει ο ίδιος ο ασθενής;

Αν και η νόσος δεν μπορεί να προληφθεί πλήρως, ορισμένα μέτρα φαίνεται ότι βοηθούν.

Η διακοπή του καπνίσματος, η απώλεια βάρους και η αποφυγή στενών ρούχων μπορούν να συμβάλουν στη βελτίωση των συμπτωμάτων.

Η ήπια υγιεινή της περιοχής και η αποφυγή ερεθισμών είναι επίσης σημαντικές. Παράλληλα, η τακτική παρακολούθηση από εξειδικευμένο ιατρό επιτρέπει την έγκαιρη αντιμετώπιση των εξάρσεων.

Συχνές Ερωτήσεις

Είναι μεταδοτική η ιδρωταδενίτιδα;

Όχι. Η νόσος δεν μεταδίδεται με την επαφή και δεν αποτελεί λοίμωξη.

Είναι αποτέλεσμα κακής υγιεινής;

Όχι. Η ιδρωταδενίτιδα δεν προκαλείται από ανεπαρκή καθαριότητα.

Θα φύγει μόνη της;

Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να υπάρξουν μεγάλα διαστήματα ύφεσης, όμως η νόσος συχνά υποτροπιάζει.

Χρειάζεται πάντα χειρουργείο;

Όχι. Η θεραπεία εξαρτάται από το στάδιο και τη βαρύτητα της νόσου.

Μπορεί να εμφανιστεί σε περισσότερες από μία περιοχές;

Ναι. Πολλοί ασθενείς εμφανίζουν βλάβες ταυτόχρονα σε μασχάλες, βουβωνικές χώρες ή γλουτούς.

Επικοινωνήστε εάν χρειάζεστε περισσότερες πληροφορίες

Η ιδρωταδενίτιδα αποτελεί μία χρόνια πάθηση που απαιτεί σωστή διάγνωση και εξατομικευμένη αντιμετώπιση. Η έγκαιρη αναγνώριση των συμπτωμάτων και η επιλογή της κατάλληλης θεραπείας μπορούν να συμβάλουν σημαντικά στη βελτίωση της ποιότητας ζωής και στη μείωση των υποτροπών.

Εάν εμφανίζετε επαναλαμβανόμενα αποστήματα, οζίδια ή συρίγγια σε περιοχές όπως οι μασχάλες, οι βουβωνικές χώρες ή οι γλουτοί, η ιατρική αξιολόγηση απο τον Dr. Όθωνα Μιχαήλ

μπορεί να βοηθήσει στη σωστή διάγνωση και στον σχεδιασμό της κατάλληλης θεραπευτικής προσέγγισης.