ΟΝΥΧΟΜΥΚΗΤΙΑΣΗ

Όταν η μυκητίαση των νυχιών δεν είναι απλώς αισθητικό πρόβλημα

Η αλλαγή στο χρώμα ή στο σχήμα ενός νυχιού είναι κάτι που πολλοί άνθρωποι αρχικά αγνοούν. Ένα κιτρινωπό νύχι, μια μικρή πάχυνση ή μια εύθραυστη άκρη θεωρούνται συχνά αποτέλεσμα κάποιου μικροτραυματισμού ή της φυσιολογικής φθοράς με την πάροδο του χρόνου. Ωστόσο, σε πολλές περιπτώσεις πρόκειται για ονυχομυκητίαση, μια από τις συχνότερες παθήσεις των νυχιών, η οποία χωρίς την κατάλληλη θεραπεία μπορεί να επιδεινώνεται σταδιακά.

Η διάγνωση προκαλεί εύλογες απορίες. Είναι μεταδοτική; Θα περάσει μόνη της; Χρειάζονται χάπια ή αρκεί κάποιο τοπικό σκεύασμα; Γιατί επανεμφανίζεται τόσο συχνά; Η σωστή ενημέρωση είναι καθοριστική, καθώς η έγκαιρη θεραπεία αυξάνει σημαντικά τις πιθανότητες πλήρους αποκατάστασης του νυχιού και μειώνει τον κίνδυνο υποτροπής.

Η ονυχομυκητίαση αποτελεί το συχνότερο νόσημα των νυχιών στους ενήλικες και μπορεί να επηρεάσει σημαντικά την ποιότητα ζωής, όχι μόνο αισθητικά αλλά και λειτουργικά, προκαλώντας πόνο, δυσκολία στη βάδιση και προβλήματα στην επιλογή υποδημάτων.

Τι είναι η ονυχομυκητίαση;

Η ονυχομυκητίαση είναι η λοίμωξη του νυχιού από μύκητες.

Προσβάλλει συχνότερα τα νύχια των ποδιών, αν και μπορεί να εμφανιστεί και στα νύχια των χεριών. Οι μύκητες εγκαθίστανται κάτω από την ονυχιαία πλάκα ή στο εσωτερικό της και τρέφονται από την κερατίνη, προκαλώντας σταδιακή αλλοίωση της δομής του νυχιού.

Υπολογίζεται ότι αφορά περίπου το 10% του γενικού πληθυσμού, ενώ η συχνότητά της αυξάνεται σημαντικά μετά την ηλικία των 60 ετών.

Ποιοι μύκητες την προκαλούν;

Οι συχνότεροι υπεύθυνοι μικροοργανισμοί είναι τα δερματόφυτα, κυρίως το Trichophyton rubrum, το οποίο ευθύνεται για τη μεγάλη πλειονότητα των περιπτώσεων.

Λιγότερο συχνά, η λοίμωξη μπορεί να οφείλεται σε:

• άλλα δερματόφυτα,
• ζυμομύκητες, όπως η Candida,
• μη δερματόφυτους μύκητες.

Η ακριβής ταυτοποίηση του μικροοργανισμού μπορεί να είναι σημαντική για την επιλογή της κατάλληλης θεραπείας.

Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο;

Η ονυχομυκητίαση μπορεί να εμφανιστεί σε οποιονδήποτε, υπάρχουν όμως παράγοντες που αυξάνουν σημαντικά τον κίνδυνο εμφάνισής της.

Οι σημαντικότεροι είναι:

• προχωρημένη ηλικία,
• σακχαρώδης διαβήτης,
• ανοσοκαταστολή,
• κακή περιφερική κυκλοφορία,
• υπεριδρωσία,
• στενά ή μη αεριζόμενα υποδήματα,
• αθλητικές δραστηριότητες,
• χρήση κοινόχρηστων αποδυτηρίων και πισινών,
• τραυματισμοί των νυχιών,
• μυκητίαση του δέρματος των ποδιών,
• οικογενειακό ιστορικό.

Ποια είναι τα συμπτώματα;

Η νόσος εξελίσσεται συνήθως αργά και προοδευτικά.

Τα συχνότερα σημεία είναι:

• αλλαγή του χρώματος του νυχιού σε κιτρινωπό, λευκό ή καφέ,
• πάχυνση του νυχιού,
• ευθραυστότητα και θρυμματισμός,
• απώλεια της φυσιολογικής γυαλάδας,
• παραμόρφωση του νυχιού,
• αποκόλληση του νυχιού από την κοίτη (ονυχόλυση),
• δυσάρεστη οσμή σε ορισμένες περιπτώσεις,
• πόνος κατά τη βάδιση ή τη χρήση υποδημάτων.

Σε προχωρημένες μορφές, μπορεί να προσβληθούν πολλαπλά νύχια ταυτόχρονα.

Ποιοι τύποι ονυχομυκητίασης υπάρχουν;

Η κλινική εικόνα ποικίλλει ανάλογα με το σημείο από το οποίο ξεκινά η λοίμωξη.

Οι συχνότερες μορφές είναι:

Άπω και πλάγια υπονύχια ονυχομυκητίαση

Η πιο συχνή μορφή. Ξεκινά από το άκρο ή τα πλάγια του νυχιού και επεκτείνεται προς τη ρίζα.

Επιπολής λευκή ονυχομυκητίαση

Χαρακτηρίζεται από λευκές επιφανειακές κηλίδες στην ονυχιαία πλάκα.

Εγγύς υπονύχια ονυχομυκητίαση

Εμφανίζεται συχνότερα σε ανοσοκατεσταλμένους ασθενείς και ξεκινά κοντά στη μήτρα του νυχιού.

Ολική δυστροφική ονυχομυκητίαση

Αποτελεί το τελικό στάδιο προχωρημένων λοιμώξεων, με πλήρη καταστροφή του νυχιού.

Πώς γίνεται η διάγνωση;

Η διάγνωση δεν πρέπει να βασίζεται αποκλειστικά στην κλινική εικόνα, καθώς αρκετές παθήσεις των νυχιών μπορούν να μιμηθούν την ονυχομυκητίαση.

Ο ιατρός μπορεί να προχωρήσει σε:

• άμεση μικροσκοπική εξέταση δείγματος,
• καλλιέργεια μυκήτων,
• ιστολογική εξέταση ειδικών παρασκευασμάτων.

Η επιβεβαίωση της διάγνωσης είναι ιδιαίτερα σημαντική πριν από τη χορήγηση συστηματικής αντιμυκητιασικής αγωγής.

Πώς αντιμετωπίζεται;

Η θεραπεία εξαρτάται από:

• την έκταση της προσβολής,
• τον αριθμό των νυχιών,
• το είδος του μύκητα,
• την ηλικία και τη γενική κατάσταση του ασθενούς.

Τοπική θεραπεία

Εφαρμόζεται κυρίως όταν:

• έχει προσβληθεί μικρό τμήμα του νυχιού,
• εμπλέκονται λίγα νύχια,
• η μήτρα του νυχιού παραμένει ανέπαφη.

Χρησιμοποιούνται ειδικές αντιμυκητιασικές λάκες ή διαλύματα.

Συστηματική θεραπεία

Αποτελεί τη θεραπεία εκλογής στις περισσότερες εκτεταμένες περιπτώσεις.

Χορηγούνται από του στόματος αντιμυκητιασικά φάρμακα για αρκετές εβδομάδες ή μήνες, ανάλογα με το προσβεβλημένο νύχι.

Η θεραπεία πρέπει να γίνεται υπό ιατρική παρακολούθηση.

Συνδυαστική θεραπεία

Σε αρκετούς ασθενείς, ο συνδυασμός τοπικής και συστηματικής αγωγής προσφέρει καλύτερα αποτελέσματα.

Πόσο διαρκεί η θεραπεία;

Η βελτίωση δεν είναι άμεση.

Ακόμη και μετά την επιτυχή εξάλειψη του μύκητα, απαιτείται χρόνος για την ανάπτυξη νέου, υγιούς νυχιού.

Συνήθως:

• τα νύχια των χεριών χρειάζονται 4–6 μήνες,
• τα νύχια των ποδιών 9–18 μήνες.

Η υπομονή και η συμμόρφωση στις οδηγίες είναι απαραίτητες για την επιτυχία της θεραπείας.

Μπορεί να προληφθεί;

Η πρόληψη μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο υποτροπής.

Συνιστάται:

• σχολαστικό στέγνωμα των ποδιών,
• καθημερινή αλλαγή καλτσών,
• χρήση αεριζόμενων υποδημάτων,
• αποφυγή κοινόχρηστων πετσετών,
• χρήση σαγιονάρας σε πισίνες και αποδυτήρια,
• αντιμετώπιση της μυκητίασης του δέρματος των ποδιών,
• απολύμανση εργαλείων περιποίησης νυχιών.

Συχνές Ερωτήσεις

Είναι μεταδοτική η ονυχομυκητίαση;

Ναι. Οι μύκητες μπορούν να μεταδοθούν μέσω κοινόχρηστων επιφανειών ή αντικειμένων προσωπικής χρήσης.

Μπορεί να περάσει μόνη της;

Σπάνια. Συνήθως εξελίσσεται σταδιακά χωρίς θεραπεία.

Χρειάζονται πάντα χάπια;

Όχι. Σε ήπιες μορφές μπορεί να αρκεί τοπική θεραπεία.

Θα ξαναβγεί;

Οι υποτροπές είναι πιθανές, ιδιαίτερα αν δεν αντιμετωπιστούν οι προδιαθεσικοί παράγοντες.

Πότε πρέπει να απευθυνθώ σε γιατρό;

Όταν υπάρχει αλλαγή στο χρώμα, πάχυνση, αποκόλληση ή πόνος στο νύχι που επιμένει.