Διατροφικές συστάσεις σε Έλκος

Τι μπορείτε να τρώτε όταν έχετε πεπτικό έλκος;

Η δίαιτα για έλκος αποτελεί σημαντικό μέρος της αντιμετώπισης των συμπτωμάτων, όμως από μόνη της δεν θεραπεύει το πεπτικό έλκος. Σήμερα γνωρίζουμε ότι οι συχνότερες αιτίες του έλκους είναι η λοίμωξη από το Helicobacter pylori και η μακροχρόνια λήψη αντιφλεγμονωδών φαρμάκων. Ωστόσο, οι καθημερινές διατροφικές επιλογές μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά την ένταση των συμπτωμάτων και την ποιότητα ζωής του ασθενούς.

Σκοπός της σωστής διατροφής είναι να μειώσει τον ερεθισμό του γαστρικού βλεννογόνου, να περιορίσει τα επεισόδια καούρας και επιγαστρικού άλγους και να διευκολύνει την επούλωση σε συνδυασμό με τη φαρμακευτική αγωγή που θα συστήσει ο θεράπων ιατρός.

Δεν υπάρχει μία συγκεκριμένη δίαιτα που να ταιριάζει σε όλους τους ασθενείς. Κάθε οργανισμός αντιδρά διαφορετικά και ορισμένες τροφές μπορεί να προκαλούν ενόχληση σε κάποιους ανθρώπους χωρίς να επηρεάζουν άλλους. Για τον λόγο αυτό, οι οδηγίες πρέπει να εξατομικεύονται, ενώ οι γενικές συστάσεις που ακολουθούν μπορούν να βοηθήσουν τους περισσότερους ασθενείς.

Ποιες διατροφικές συνήθειες βοηθούν κατά την έξαρση του έλκους;

Κατά τη διάρκεια μιας έξαρσης του πεπτικού έλκους είναι χρήσιμο να επιλέγετε ήπιες γεύσεις και εύπεπτες τροφές, αποφεύγοντας οτιδήποτε σας προκαλεί ενόχληση.

Καλό είναι να περιορίσετε:

• πικάντικα ή πολύ καυτερά φαγητά (spicy foods), όπως καυτερό πιπέρι, μπούκοβο, καυτερές πιπεριές και πάπρικα,
• αλκοόλ, ιδιαίτερα όταν τα συμπτώματα είναι έντονα,
• κόκκινο κρασί και γενικότερα τα οινοπνευματώδη ποτά που μπορεί να ερεθίσουν τον γαστρικό βλεννογόνο,
• πολύ όξινες τροφές, όπως μεγάλες ποσότητες λεμονιού και ξιδιού, εφόσον σας προκαλούν ενοχλήσεις,
• τρόφιμα με μεγάλη περιεκτικότητα σε αλάτι, όπως αλλαντικά, καπνιστά, παστά και τουρσιά,
• αναψυκτικά με ανθρακικό,
• υπερβολική κατανάλωση καφέ ή άλλων ροφημάτων με καφεΐνη.

Ο καφές δεν χρειάζεται να αποκλείεται πλήρως από όλους τους ασθενείς. Εάν όμως παρατηρείτε ότι επιδεινώνει τα συμπτώματά σας, περιορίστε την κατανάλωσή του μέχρι να υποχωρήσει η έξαρση.

Εξίσου σημαντικό είναι να διακόψετε ή τουλάχιστον να περιορίσετε το κάπνισμα, καθώς καθυστερεί την επούλωση του έλκους και αυξάνει τον κίνδυνο υποτροπής.

Γενικές διατροφικές οδηγίες για το πεπτικό έλκος

Εκτός από την επιλογή των κατάλληλων τροφών, ιδιαίτερη σημασία έχουν και οι καθημερινές διατροφικές συνήθειες. Μικρές αλλαγές στον τρόπο που τρώτε μπορούν να μειώσουν τον ερεθισμό του στομάχου και να συμβάλουν στην καλύτερη διαχείριση των συμπτωμάτων.

Συνιστάται να:

• Αποφεύγετε τις τροφές που έχετε διαπιστώσει ότι σας προκαλούν ενόχληση.
• Προτιμάτε μικρά και συχνά γεύματα αντί για μεγάλα και βαριά.
• Μην καταναλώνετε μεγάλα γεύματα αργά το βράδυ, ιδιαίτερα πριν τον ύπνο.
• Καταναλώνετε τουλάχιστον τρία κύρια γεύματα ημερησίως και, εφόσον χρειάζεται, ένα έως δύο ελαφριά ενδιάμεσα γεύματα.
• Μασάτε καλά την τροφή και τρώτε με αργό ρυθμό.
• Προτιμάτε το βράσιμο, το ψήσιμο ή το μαγείρεμα στον ατμό αντί για το τηγάνισμα.
• Περιορίζετε τις πολύ λιπαρές σάλτσες και τα βαριά καρυκεύματα.
• Αποφεύγετε τις πίτες με σφολιάτα ή φύλλο που περιέχουν μεγάλη ποσότητα λίπους.
• Εάν επιλέξετε να καταναλώσετε μικρή ποσότητα καφέ ή αλκοόλ, προτιμήστε να γίνεται πάντα μαζί με φαγητό και όχι με άδειο στομάχι.

Τι μπορείτε να καταναλώνετε όταν έχετε έλκος;

Η διατροφή πρέπει να είναι ισορροπημένη και να περιλαμβάνει τροφές που χωνεύονται εύκολα και δεν προκαλούν ερεθισμό.

Συνήθως γίνονται καλά ανεκτές:

Γαλακτοκομικά

• Γάλα χαμηλών λιπαρών (0%–1,5%), εφόσον δεν προκαλεί ενόχληση.
• Γιαούρτι χαμηλών λιπαρών.
• Άπαχα τυριά.

Πηγές πρωτεΐνης

• Κοτόπουλο χωρίς πέτσα.
• Γαλοπούλα.
• Άπαχο μοσχάρι.
• Ψάρια.
• Αυγά, κατά προτίμηση βραστά ή ποσέ.

Δημητριακά

• Ψωμί.
• Φρυγανιές.
• Ρύζι.
• Ζυμαρικά χωρίς βαριές σάλτσες.
• Πατάτες βραστές ή ψητές.

Λαχανικά

Τα περισσότερα λαχανικά μπορούν να καταναλωθούν, ιδιαίτερα όταν είναι καλά μαγειρεμένα.

Προτιμήστε:

• καρότα,
• κολοκυθάκια,
• πατάτες,
• πράσινα φασολάκια,
• παντζάρια.

Φρούτα

Εφόσον δεν σας προκαλούν ενοχλήσεις, μπορείτε να καταναλώνετε:

• μπανάνα,
• μήλο,
• αχλάδι,
• πεπόνι.

Κατά τη διάρκεια έντονων συμπτωμάτων αρκετοί ασθενείς ανέχονται καλύτερα τις κομπόστες ή τα ψημένα φρούτα.

Ενδεικτικό ημερήσιο πρόγραμμα διατροφής

Πρωινό

• Γάλα χαμηλών λιπαρών ή γιαούρτι.
• Ψωμί ή φρυγανιές.
• Άπαχο τυρί ή μέλι.

Δεκατιανό

• Κομπόστα.
• ή
• Μπανάνα.
• ή
• Ζελέ.

Μεσημεριανό

• Ψητό ή βραστό κοτόπουλο, ψάρι ή γαλοπούλα.
• Ρύζι, ζυμαρικά ή βραστή πατάτα.
• Καλά μαγειρεμένα λαχανικά.
• Μικρή ποσότητα ελαιολάδου.

Απογευματινό

• Γιαούρτι χαμηλών λιπαρών.
• ή
• Κομπόστα.
• ή
• Ζελέ.

Βραδινό

• Ελαφρύ γεύμα με άπαχη πρωτεΐνη.
• Ψωμί ή φρυγανιές.
• Βραστά λαχανικά.

Πότε πρέπει να επισκεφθείτε άμεσα γιατρό;

Παρότι το πεπτικό έλκος αντιμετωπίζεται αποτελεσματικά στις περισσότερες περιπτώσεις, ορισμένα συμπτώματα απαιτούν άμεση ιατρική εκτίμηση.

Επικοινωνήστε άμεσα με τον γιατρό σας εάν εμφανίσετε:

• έντονο ή ξαφνικό πόνο στην κοιλιά,
• εμετό με αίμα ή υλικό που μοιάζει με κατακάθι καφέ,
• μαύρα, πίσσα κόπρανα (μέλαινα),
• έντονη αδυναμία ή ζάλη,
• ανεξήγητη απώλεια βάρους,
• δυσκολία στην κατάποση,
• επίμονους εμέτους.

Τα συμπτώματα αυτά μπορεί να υποδηλώνουν αιμορραγία ή άλλη επιπλοκή του έλκους και απαιτούν άμεση αξιολόγηση.

Συμπέρασμα

Η δίαιτα για έλκος δεν αντικαθιστά τη φαρμακευτική αγωγή, όμως αποτελεί σημαντικό μέρος της συνολικής αντιμετώπισης. Μια ισορροπημένη διατροφή, τα μικρά και συχνά γεύματα, η αποφυγή τροφών που προκαλούν ερεθισμό και ο περιορισμός του καπνίσματος και του αλκοόλ μπορούν να μειώσουν σημαντικά τα συμπτώματα και να βελτιώσουν την ποιότητα ζωής.

Είναι σημαντικό να θυμάστε ότι δεν αντιδρούν όλοι οι ασθενείς με τον ίδιο τρόπο στις ίδιες τροφές. Παρατηρήστε ποιες τροφές σας ενοχλούν και προσαρμόστε τη διατροφή σας ανάλογα, πάντα σε συνδυασμό με τη θεραπεία που έχει συστήσει ο γιατρός σας.

Κατεβάστε τη ΔΙΑΤΑ ΓΙΑ ΕΛΚΟΣ σε pdf