Ανώτερο Πεπτικό

Ενδείξεις και αντενδείξεις σπληνεκτομής

Οι λειτουργίες του σπλήνα, η συμβολή του στην άμυνα του οργανισμού, και οι πιθανές σοβαρές επιπλοκές μετά την αφαίρεσή του, δημιουργούν προβληματισμούς σχετικά με την εγχειρητική του οργάνου.

Γενικά ισχύει ότι, η σπληνεκτομή επιλέγεται όταν τα αποτελέσματα της είναι καλύτερα από εκείνα της συντηρητικής θεραπείας της νόσου. Κατά συνέπεια  η φύση της νόσου, οι παθογενετικοί μηχανισμοί, η βαρύτητα της επέμβασης   και η ανταπόκριση ή μη στην συντηρητική θεραπεία, είναι οι παράγοντες που θα καθορίσουν και τις ενδείξεις της σπληνεκτομής.

Εκτός όμως από την θεραπευτική σπληνεκτομή , η αφαίρεση του σπλήνα διενεργείται για λόγους διαγνωστικούς ή για την σταδιοποίηση ( έκταση ) συστηματικών νοσημάτων, για την μείωση των μεταγγίσεων και για την αντοχή στη χημειοθεραπεία .

Η μερική σπληνεκτομή, με εξαίρεση τις κακώσεις του σπλήνα, δεν έχει ακόμα τύχει ευρείας εφαρμογής . Οι τεχνικές δυσκολίες της μεθόδου, ο κίνδυνος υποτροπής της νόσου και η αβεβαιότητα της μερικής προσβολής του οργάνου από πρωτοπαθή ή δευτεροπαθή νόσο, είναι οι ανασταλτικοί παράγοντες για την επιλογή της.

Ο σχολαστικός προεγχειρητικός έλεγχος των ασθενών που πρόκειται να υποβληθούν σε σπληνεκτομή και η προετοιμασία ανάλογα με την υποκείμενη νόσο, αποτελούν ουσιαστικούς παράγοντες για την επιτυχή έκβαση της εγχείρησης . Η βελτίωση των τιμών της αιμοσφαιρίνης σε επίπεδα άνω των 10g/dl, των αιμοπεταλίων άνω των 50.000/ml, των παραγόντων της πήξης, της καρδιοαναπνευστικής λειτουργίας, η χορήγηση ή μη κορτιζόνης ή αντιβιοτικών και η διασφάλιση ικανής ποσότητος αίματος και αιμοπεταλίων προς μετάγγιση , είναι οι βασικές προϋποθέσεις για να οδηγηθεί ο άρρωστος στο χειρουργείο .

Ενδείξεις . Γενικά η σπληνομεγαλία , η οποία προκαλεί διαταραχές στην λειτουργία παρακείμενων οργάνων, λόγω πιέσεως και ο υπερσπληνισμός, πρωτοπαθής ή δευτεροπαθής, ο οποίος δεν αντιμετωπίζεται με συντηρητικά μέσα, αποτελούν  τις βασικές ενδείξεις της σπληνεκτομής .

Ειδικότερα :
1. Συγγενείς παθήσεις. Η σπληνεκτομή ενδείκνυται στην συστροφή του περιπλανώμενου σπλήνα και στην σπληνομεγαλική τήξη.


2.  Πρωτοπαθή νοσήματα . Η σπληνεκτομή ενδείκνυται σε ευμεγέθεις  ή κεντρικά εντοπιζόμενες ή πολλαπλές ή επιπλακείσες εχινοκκόκους κύστεις. Μερική σπληνεκτομή ή κυστεκτομή διενεργείται στις περιφερικά εντοπιζόμενες κύστεις. Η ίδια εγχειρητική τακτική ακολουθείται και στους άλλους μη παρασιτικούς κυστικούς σχηματισμούς (αληθείς κύστεις ή ψευδοκύστεις), με επιπρόσθετη ένδειξη σπληνεκτομής την υποψία κακοήθειας .  
Τα πρωτοπαθή νεοπλάσματα του σπλήνα αλλά και τα μεταστατικά, έχουν ένδειξη σπληνεκτομής. Συναφαίρεση του σπλήνα γίνεται και επί εγχειρήσεων για κακοήθεια των γειτονικών οργάνων (στόμαχος, πάγκρεας κ.α.), όταν υπάρχει κατ’ επέκταση διήθηση των ιστών. Στα καλοήθη νεοπλάσματα η σπληνεκτομή γίνεται για διαγνωστικούς κυρίως λόγους ή επί εμφάνισης επιπλοκών .
Η ρήξη του ανευρύσματος της σπληνικής αρτηρίας ή η αδυναμία συντηρητικής χειρουργικής αντιμετώπισης ή εμβολισμού γενικά των ανευρυσμάτων, επιβάλλουν την σπληνεκτομή, η οποία έχει επίσης ένδειξη στη θρόμβωση της σπληνικής φλέβας. Αντίθετα, στα σπληνικά έμφρακτα, η σπληνεκτομή διενεργείται μόνο αν εμφανισθούν επιπλοκές .
Τα σπληνικά αποστήματα και η αυτόματη ρήξη του σπλήνα έχουν ένδειξη επείγουσας σπληνεκτομής, ενώ οι θησαυρισμώσεις μόνον αν εκδηλωθεί υπερσπληνισμός .


3. Δευτεροπαθή νοσήματα .  Γενικά, η σπληνεκτομή σε αιματολογικά  νοσήματα αποσκοπεί στην αντιμετώπιση της βασικής νόσου, ή  στην βελτίωση των συμπτωμάτων του υπερσπληνισμού, ή στην βελτίωση
     της κλινικής εικόνας που προέρχεται από τον συνδυασμό των ανωτέρω.


4. Κακώσεις . Απόλυτη ένδειξη σπληνεκτομής στις κακώσεις του σπλήνα έχει η κάκωση βαθμού 5 ( πλήρης κατακερματισμός του σπλήνα, ή αγγειακές κακώσεις που διακόπτουν την αιμάτωση ). Η ύπαρξη όμως επιβαρυντικών παραγόντων, όπως το shock, οι βαριές κακώσεις του εγκεφάλου, των ενδοκοιλιακών ή των ενδοθωρακικών οργάνων, η συνύπαρξη άλλων νοσημάτων, η μεγάλη ηλικία, η λήψη αντιπηκτικής αγωγής και η παράταση του εγχειρητικού χρόνου, επιβάλλουν την σπληνεκτομή, ανεξάρτητα από το βαθμό κάκωσης του σπλήνα
    
Σε όλες τις άλλες περιπτώσεις κακώσεων επιχειρείται η εφαρμογή τεχνικών διατήρησης του σπληνικού παρεγχύματος

Αντενδείξεις . Οι παθήσεις στις οποίες η σπληνεκτομή μπορεί να θέσει σε κίνδυνο τη ζωή του αρρώστου και αποτελούν αντενδείξεις για την διενέργειά της είναι: η οξεία λευχαιμία, η ακοκκιοκυτταραιμία, η παροξυντική νυκτερινή αιμοσφαιρινουρία, η σπληνομεγαλία που συνοδεύεται από φλεγμονή και το σύνδρομο Wiskoft-Aldrich .
Σχετικές αντενδείξεις αποτελούν, η παιδική ηλικία, οι πολύ μεγάλες ηλικίες, η ανοσοκαταστολή και οι διάχυτες καρκινωματώσεις ή κακοήθειες άλλων οργάνων. Ιδιαίτερα στα παιδιά κάτω των 5 ετών με σπληνική κάκωση , πρέπει να γίνεται προσπάθεια συντηρητικής αντιμετώπισης, ή  επί λαπαροτομίας, η εφαρμογή μεθόδων διατήρησης του σπληνικού παρεγχύματος ( συρραφή, μερική σπληνεκτομή, συγκολλητικές ουσίες κ.α.) Αυτό επιτυγχάνεται σε μεγάλο ποσοστό (έως και 90%) και αποδίδεται στo πάχος της σπληνικής κάψας, η οποία περιέχει μυοεπιθηλιακά κύτταρα με συσταλτικές ιδιότητες . Στους ενήλικες τα ποσοστά επιτυχίας των μεθόδων αυτών δεν υπερβαίνουν το 30% .

watermark smallΓια περισσότερες πληροφορίες και υπεύθυνη ενημέρωση επικοινωνήστε με τον κο Όθωνα Μιχαήλ, Γενικό Χειρουργό, Διευθυντή Χειρουργικής Κλινικής Ιατρικού Παλαιού Φαλήρου και Υπεύθυνο Τμήματος Ορθοπρωκτικής Χειρουργικής, Τηλ.: 2109520070, 6944435931 | Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε. | http://www.omichail.gr

Menu